فصل سوم در معرفت كوهها و [ منابع ] آبهاى زمين هند و زمين سودان « 1 » به تقرير ابو ريحان « 2 » دوازده هزار فرسنگ است
زمين هند را حكما و مهندسان بر سه قسم متساوى كردهاند و هريكى را به نامى مخصوص خوانده ، به موجبى كه در كتاب باتنكل « 3 » آمده است ، و مانند پشت خرچنگ از ميان آب انجذاب نموده بر اين صورت كه مشكل شده .
و در ميان اين نه اقسام كوهها و صحراهاى متّسع متعاقب و مترادف يكديگراند ، و كوهها مانند قفار به يكديگر نزديكاند و ممتد از عروض معموره بر طول از جانب مشرقى تا بطن مغرب از مبدأ چين « 4 » و تبت « 5 » و اتراك گذشته ، و به كابل « 6 » و بدخشان « 7 » و تخارستان و باميان [ و غور ] « 8 » و خراسان « 9 » و گيلان « 10 » و آذربيجان « 11 » ارمينيه « 12 » و روم و افرنجه « 13 » و جلالقه « 14 » مغرب ، و آن كوهها در امتداد منعطف محيط شدهاند از برارى و مساكن آنجا ؛ و در پاى اين كوهها درياها است ؛ پس از جانب [ جنوب ] هند درياهاى فراوان است به او محيط ، و در باقى جهات ابتدا از شمال كوههاى شاهق و جبال شامخ و برارى و صحارىاند كه منابع انهارند ؛
و مشرق او از زمين چين و ماچين « 15 » است ، و مغرب زمين [ سند و ] كابل ، و جنوب دريا و شمال كشمير و زمين ترك و كوه ميرو « 16 » كه بغايت بلند و عالى
هامش
( 1 ) .SUd n( 2 ) .Abu Rai n( 3 ) .B tankal( 4 ) .Cin( 5 ) .Tibet( 6 ) .K bul( 7 ) .Badah [ ] s n( 8 ) .GUr( 9 ) .Hor s n( 10 ) .Gil n( 11 ) .Adarbaig( 12 ) .Arminijjah( 13 ) .Ifangah( 14 ) .Gal likah( 15 ) .M cin( 16 ) .Meru