تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 463

مساهمون:

ص٤٦٣
شد به خلد برين كه در فوتش * سال تاريخ گشت « خلد برين » - 896
سعد الدين كاشغرى در اوايل حال به تحصيل علوم مشغول بود ، راه زهد و تقوى پيش گرفت و در زمرهء مريدان و خلفاى مولانا نظام الدين خاموش درآمد ( رجال حبيب السير ، ص 127 ) . رجال حبيب السير فوت كاشغرى را در 806 و ريحانة الادب 860 يا 862 و همين كتاب تقويم التواريخ در 897 نوشته است . احمد بن ابو سعيد از تيموريان سمرقند است كه از 872 تا 899 حكومت كرد و پس از او برادرش محمود به قدرت رسيد ( طبقات سلاطين اسلام ، ص 239 ، معجم الانساب زامباور ، ترجمه . ص 401 ) . صاحب قاموس الاعلام گويد : مولانا لطف الله بن حسن توقانى از اعاظم علما و شعراء است . در محضر درس سنان پاشا تحصيل علم كرد و پس از آمدن على قوشچى به روم به اشارهء سنان پاشا از وى در علوم رياضى و هيئت استفاضت كرد و سپس به سنان پاشا افاضت فرمود ! در روزگار سلطان بايزيدخان به مدرسى برخى از مدارس منصوب گشت و در ضمن به انتقاد حاشيه‌اى كه خطيب زادهء لاابالى مشرب به حاشيهء سيد شريف بر تجويد نوشته بود پرداخت . بالنتيجه جمعى صاحب غرض به تحريك خطيب زاده به بد دينى وى گواهى دادند و او را به دروغ به سوء عقيدت منسوب ساختند و به الحادش محكوم گردانيدند ( كارى كه در طول تاريخ علم هميشه دانشمندان و متفكرين با آن روبرو بوده‌اند ) و خونش را مباح شمردند و به سال 900 هجرى مقتول گشت ( به نقل از لغت نامهء دهخدا با افزودن يك پرانتز ) . دولتشاه سمرقندى از امير زادگان و رجال قرن نهم هجرى بود . پدرش از نديمان شاهرخ ميرزا و خود از مقربان ابو الغازى حسين ميرزا ( بايقرا ) و امير عليشير نوائى بود . كتاب معروف وى تذكرة الشعراء است كه در آن شرح حال 105 تن از شاعران فارسى زبان آمده است . در حدود پنجاه سال داشت كه تأليف تذكرة الشعراء را آغاز نمود و آن را در 892 ه . ق در اواخر عمر خود به پايان رسانيد . در لغت نامهء دهخدا و فرهنگ معين و دائرة المعارف فارسى به سال فوت وى اشاره‌اى نشده است .