مؤيديه يا مؤيديان سلسلهاى بودند كه نخستين پادشاه آن مؤيد آيبه ( آى آبه ) ( جلوس 552 وفات 569 ه . ق ) بود و پس از وى پسرش طغان شاه و پسر او سنجر شاه تا سال 583 سلطنت داشتهاند . علامهء قزوينى در يادداشتهاى خود ( ج 3 ، ص 332 ) مىنويسد : در اين سال يعنى 583 تكش بر نيشابور و خراسان مستولى شد و سلطنت حقيقى از دست مؤيديان بيرون رفت ولى تا سنهء 591 باز سنجر شاه در نيشابور بود . در اين سال به تهمت عصيان او را به خوارزم خواندند و چشم او را ميل كشيدند ( به نقل از لغت نامهء دهخدا ) .
ابن خشاب عبد الله بن احمد خشاب بغدادى مكنى به ابو محمد اديب ، نحوى ، لغوى ، شاعر ، محدث ، مفسر ، قارى ، منطقى از مشاهير ادباى وقت خود بود . ابن خشاب در ماه رمضان 567 يا 568 در هفتاد و پنج سالگى در بغداد وفات يافت و در مقبرهء احمد بن حنبل نزديك قبر بشر حافى دفن شد ( ريحانة الادب ، ذيل ابن خشاب ، معجم المؤلفين ، ج 6 ، ص 20 ) .
قراقوش شهرت بهاء الدين بن عبد الله اسدى رومى از رجال اوايل دولت ايوبيان از مماليك اسد الدين شيركوه بود و نسبت اسدى در نام وى به همين مناسبت است . شيركوه او را آزاد كرد و صلاح الدين ايوبى او را مأمور ساختن برج و باروى قاهره و سپس مأمور مستحكم كردن عكا كرد . پس از مرگ صلاح الدين به خدمت پسرش الملك العزيز پيوست و چون عزيز در سال 595 مرگ خود را نزديك ديد پسر خود الملك المنصور را به جانشينى و قراقوش را به نيابت سلطنت تعيين كرد ولى قراقوش كه مردى سالخورده بود فقط مدت كوتاهى در اين مقام ماند . او يكى از بزرگترين مردان زمان خود بود و در كارهاى ساختمانى فعاليت داشت ( دائرة المعارف فارسى مصاحب ) .
حسن بن احمد بن حسن . . . سلمة العطار الهمذانى ( ابو العلاء ) محدث ، حافظ ، مقرى ، نحوى ، لغوى و اديب كه در ذى الحجه 488 زاده شد و به سال 569 در بغداد از دنيا رفت ( معجم المؤلفين ، ج 3 ، ص 197 ذيل حسن العطار ) .
ابن الدهان سعيد بن مبارك بن على بن عبد الله معروف به ابن الدهان از مشاهير نحويين و اساتيد علوم عربيهء قرن ششم هجرت كه وحيد دهر و سيبويه عصر خود بوده است . از مولد خود بغداد به موصل رفته و در آخر عمر يك چشم او نابينا شده است . وى روز يكشنبه غرهء شوال
تقويم التواريخ ( فارسى ) — صفحة 368
مساهمون: مصطفى بن عبدالله چلپي ( حاجي خليفة )
ص٣٦٨