و شكيبايى را چهار موضع است : پايدارى ، و خوددارى ، و بردبارى ، و اقدام .
پايدارى در كارهاى پسنديده ، و خوددارى از گناهان و كارهاى ناروا ، و بردبارى در چيزهايى كه موجب فضيلت مىشود و مردانگى را آشكار مىسازد ، و اقدام در كارهاى بزرگى كه در آنها نجات و رستگارى باشد .
و گفت : شكيبايى شاخهاى است از سپاسگزارى و سپاسگزارى شاخهايست از فضيلت . و شكيبايى بر دوگونه است ، شكيبايى در فرمانبردارى خداوند بزرگ و شكيبايى از نافرمانى وى . شكيبايى در فرمانبردارى به جا آوردن واجبات است ، و شكيبايى از نافرمانى وى پرهيز از كارهاى نارواست .
پرسيدند : تدبير چيست ؟
گفت : تدبير چيزى است كه در آن پزشكى جهان است .
گفتند : پزشكى جهان چيست ؟
گفت : آن است كه بيمارى و داروى آن را در همگان بشناسند .
گفتند : آيا بالاتر از اين هدف ديگرى هم در تدبير هست ؟
گفت : آرى .
گفتند : آن چيست ؟
گفت : آن است كه از دو جزء علم و عمل تركيبىسازى تا تو را در بيرون كشيدن فضايل و سود اشياء بدانسان توانا گرداند كه به كنه و غايت آنها برسى ، و اين جز با پشتيبانى خداوند و خواست او ميسر نگردد .
گفتند : نشانهء نيكبختى چيست ؟
گفت : كسى كه به فرمان خداوند در هر نيك و بد خشنود باشد ، و به بهرهء خود از جهان خرسند باشد ، و دل او به ياد خداوند بسته باشد ، و از طمع در بديها گسسته باشد . اينها نشانههاى نيكبختى وى است .
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى ) — صفحة 396
مساهمون: محمد مهدى ملايرى
ص٣٩٦