الْأَرْضِ حَيْرانَ
نزول كرد و آن مسكن مألوف و وطن معروف را با هزار درد و داغ وداع كرد وداعى كه ملاقات باز در آن متصوّر نبود ، با سابقهء حكم ازل كثرت قلاع و استحكام رباع چه پايدارى كند و هنگام انقضاى « 1 » دول بتات « 2 » فكر و ثبات « 3 » عقل كجا دستگيرى نمايد ، يك اشارت تقدير « 4 » * صد هزار « 5 » تمويهات تدبير را باطل گرداند و نيم ايماى قضا * هزار هزار « 6 » تلبيسات تزوير را بىحاصل گرداند ،
الدّهر يلعب بالورى * * لعب الصّوالج بالكره
و الدّهر قنّاص و ما ال * * انسان الّا قنبره « 7 »
فى الجمله چون ركن الدّين با قوم و اهل بشيب « 8 » شتافت و شرف تقبيل عتبهء بارگاه پادشاه جهانپناه بيافت بجرايم و آثام كه در ايّام ماضيه و شهور سالفه اقتراف كرده بود در مقام خجالت و ندامت اعتراف آورد و از
f . 153 a
آنجا كه شمول لطايف عواطف پادشاهانه و روايع صنايع شهنشاهانه بود استيحاش و استنفار « 9 » ركن الدّين را باستيناس و استبشار مبدّل گردانيد و مژدهء حيوة مردهء او با قوم و اهل بجان او رسانيد ، روز ديگر تمامت برادران و فرزندان و خانگيان و متعلّقان و ساكنان قلعه را بهامون آورد
هامش
( 1 ) كذا فى ه ، ح : انقضايى ؟ ؟ ؟ ، آ : اقتصاى ؟ ؟ ؟ ، ب ج د ز : اقتضاء ،
( 2 ) تنقيط قياسى ، ح : بيات ؟ ؟ ؟ ، آ ب ج : بيان ؟ ؟ ؟ د ز : بپان ؟ ؟ ؟ ( - بيان ) ، ه :
بنان ، - بتات بمعنى قطع كار و برندگى و امضاى امر است بدون ترديد يقال طلّقها ثلاثا بتّة و بتاتا اى قطعا لا عود فيها و ابتّ يمينه امضاها و حلف على ذلك يمينا بتّا و بتاتا و كلّ ذلك من القطع و بتّ الينّة جزمها ( لسان و اساس ) ،
( 3 ) كذا فى خمس نسخ ، آ : ثبات ؟ ؟ ؟ ، ح : بناب ؟ ؟ ؟ ،
( 4 ) آ افزوده : و ، ز افزوده : بر ،
( 5 ) ح : صد هزار هزار ، ز : هزار ،
( 6 ) آ ج : هزار ، د جمله را ندارد ،
( 7 ) من ابيات للقاضى ابى الفضل احمد بن محمّد الرّشيدىّ اللّوكرى ، انظر ج 1 ص 83 ،
( 8 ) ه : بنشيب ، د : به زير ،
( 9 ) كذا فى ه ، آ ب ز با تنقيط ناقص يا فاسد ، د : استشعار ، ج :
استغفار ، ح ندارد ،