تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ جهانگشاى جوينى ( فارسى ) ( ط دنياى كتاب ) — صفحة مقدمهء مصحح 31

مساهمون:

صمقدمهء مصحح ٣١
مقدم ايشانرا گرامى داشته پس از اندك مدّتى صاحب ديوانى خراسان و مازندران را ببهاء الدّين مقرّر داشت و يكدو سال بعد در حدود سنهء 633 بهاء الدّين و گرگوز « 1 » را برسالت بنزد اوكتاى قاآن فرستاد اوكتاى قاآن نيز دربارهء ايشان كمال عنايت مبذول داشت و بهاء الدّين را بمزيد عاطفت مخصوص گردانيد و او را پايزه « 2 » و يرليغ بآلتمغا « 3 » داد
هامش
( 1 ) گرگوز تركى بود ازنژاد اويغور و از ملازمان جنتمور مذكور بود و پس از او خود بحكومت خراسان و مازندران و ساير ولايات غربى موسوم گشت ، رجوع كنيد باواخر جلد دوّم جهانگشاى ورقa116 -b120 ، ( 2 ) پايزه لوحهء بوده است از زر يا نقره و بعضى از اوقات هم از چوب برحسب اختلاف رتبهء اشخاص بعرض كف دست و طول نصف ذراع تقريبا و نام خدا و نام پادشاه با نشان و علامت مخصوص روى آن محكوك بوده است و پادشاهان مغول آن را به كسانى كه مرحمت خصوصى در حقّ ايشان اظهار مىنموده‌اند و مخصوصا برؤساى قشون از امراء صده و هزاره و امراء تومان عطا ميكرده‌اند ، و پايزهء سر شير پايزهء بوده است كه صورت سر شيرى بر روى آن منقور بوده و آن يكى از بالاترين درجات پايزه بوده است ، رجوع كنيد بحاشيهء نفيس كاترمر بر جامع التّواريخ ص 177 - 179 ، و جامع التّواريخ طبع بلوشه ص 246 ح ، ( 3 ) يرليغ يعنى حكم و فرمان پادشاهى ، آل تمغا بمغولى يعنى مهر سرخ ( آل يعنى سرخ و تمغا يعنى مهر ) و آن عبارت بوده است از مهر مربّعى كه بر روى يرليغها و فرامين و احكام و مراسلات رسمى با مركّب سرخ ميزده‌اند ، و در دو نامهء مغولى كه ارغون و اولجايتو بپادشاه فرانسه فيليپ لوبل (Bel Le Philippe) نوشته‌اند و عين آنها در خزانهء اسناد رسمى (Nationales Archives) در پاريس محفوظ است و اين ضعيف آنها را ديده است بر روى هركدام از آنها سه چهار مرتبه مهر سرخ زده شده است و اين مهر در هردو نامه به شكل مربّع تامّ التّربيع است در نامهء ارغون به طول و عرض 15 سانتيمتر و در نامه اولجايتو به طول و عرض 13 سانتيمتر ، و اصل اين دو نامه به شكل طومار است با كاغذ پنبهء به طول دو متر و عرض 27 سانتيمتر در نامهء ارغون و طول سه متر و عرض 48 سانتيمتر در نامهء اولجايتو ( رجوع كنيد بسفرنامهء ماركو پولو طبع پوتيهPauthierص 775 - 781 ) ، و اگر اين مهر با مركّب آب طلا بوده است آن را التون تمغا مىگفته‌اند ( التون يعنى طلا ) و اگر با مركّب سياه بوده آنها قرا تمغا ميگفته‌اند ، رجوع كنيد بقاموس تركى بفرانسهء پاوه دو كورتى و جامع التّواريخ طبع بلوشه ص 247 ح ،