پلى كهنه كه بر بستر عميق سيلگاهى واقع بود به تپهاى رسيديم . در يك ميلى بيرون شهر دهى بود موسوم به آلتپه كه 40 خانوار جمعيت داشت . ده بعدى سارو بود كه بارگاهى داشت . مدفن امامزاده عبد اللّه شامل برجى است و اطاق چهار ضلعى وصل به آن كه بامى سفالين دارد . بعد از سارو در يك ميلى آنجا بناى سفيدى بنام بقعهء آقا سيد حسن در پاسندوران در سمت چپ ما واقع بود و كنار جاده به امامزاده دختر امام رسيديم دهات بعدى ولهموزى و لمراسك بود . در 12 ميلى اشرف امامزاده بلند امام واقع بود كتيبهاى در آنجا بتاريخ 873 هجرى حاكى است كه در آن بامر سيد زين العابدين بن سيد اسمعيل بدست حسين بن استاد احمد نجار ساروى ساخته شده بود . از ده و نهر سراج محله و دهكدهء بزرگ و نهر تلينو و ده تيرتاش كه بر شيب تپهاى واقع است عبور نموده به خورشيد كلا كه در چهار فرسخى اشرف و جزء كلباد است وارد شديم « 94 » .
بلوك كلباد از يك فرسخى بلند امام در مغرب تا جركلباد در مشرق وسعت دارد و داراى 10 دهكده است . زمين در اين ناحيه نسبة هموار و مزروع و كوهها پر از جنگل است ، در صورتى كه جلگه از وجود درختان پاك شده است و تا سواحل دريا اراضى به كلى عارى از درخت است . ده بعدى گلوگا ، و آن دهكدهاى بزرگ است داراى 600 خانوار جمعيت ، پنج مسجد يا تكيه : مسجد ملا عباس ، تكيهء آقا ، مسجد حاجى فرج ، تكيهء قوپچى ، مسجد گلشن و چهار حمام است . اهالى از طايفهء امير انلوى تركاند . در گلوگا نه قبيله اقامت دارند كه محلات آنجا بنام آنها است .
بلارنبرگ « 1 » سياح مينويسد بموجب اظهارات سكنه بيست سال پيش از سفر او كه در سال 1836 مسيحى اتفاق افتاد آب دريا تمام اراضى ساحلى را فراگرفته تا تپهء قرادوين كه در نزديكى آن محمد حسن خان قاجار بقتل رسيده بود
هامش
( 1 ) -Blarenberg