ولي
: وَلَاء ، و تَوَالِي يعنى دوستى و صميميت كه دو معنى از آنها حاصل مىشود و افزون ميگردد تا جائى كه ميان آن معانى چيزى كه از آنها نباشد نيست و اين معنى يعنى دوستى براى نزديكى ، مكانى ، نسبى ، دينى ، بخشش و يارى كردن و اعتقاد و ايمان به كار ميرود .
وِلَايَة - با كسره حرف ( و ) يارى كردن است ولى - وَلَايَة - با فتحه حرف ( و ) سرپرستى است و نيز گفته شده هر دو واژه حقيقتش همان سرپرستى است كه كارى را به عهده بگيرند .
وَلِيّ و مَوْلَى - در آن معنى به كار ميرود كه هر دو در معنى اسم فاعل هستند .
يعنى مُوَالي - أما در معنى مفعول - مُوَالَى - است .
در مورد شخص با ايمان ميگويند - وَلِيُّ اللّهِ - خدا دوست و اين معنى بنام - مَوْلَاهُ - وارد نشده است . ميگويند خداى تعالى وليّ و مولاي مؤمنين است .
در مورد - ولى - آيات زير هست .
اللَّهُ وَلِيُّ
الَّذِينَ آمَنُوا - البقره / 257 و
إِنَّ وَلِيِّيَ
اللَّهُ - الاعراف / 196 و
وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ
- آل عمران / 68 و
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى
الَّذِينَ آمَنُوا - محمد / 11 اين آيه و چند آيه بعد واژه دوم در باره خدا يعنى - مولى - به كار رفته .
نِعْمَ الْمَوْلى
وَ نِعْمَ النَّصِيرُ - الانفال / 4 و
وَ اعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ
فَنِعْمَ الْمَوْلى - الحج / 78 خداى