برد ، و از اين معنى است آيات :
(
أَعُوذُ
بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْجاهِلِينَ - 67 / بقره ) (
وَ إِنِّي عُذْتُ
بِرَبِّي وَ رَبِّكُمْ أَنْ تَرْجُمُونِ - 20 / دخان ) « 1 » (
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ
- 18 / فلق ) (
إِنِّي أَعُوذُ بِالرَّحْمنِ
- 18 / مريم ) أَعَذْتُهُ باللّه أُعِيذُهُ : او را به خداوند پناه مىدهم ، گفت :
(
إِنِّي أُعِيذُها بِكَ
- 36 / آل عمران ) « 2 » و آيه : (
مَعاذَ
اللَّهِ 23 / يوسف ) « 3 » يعنى به خدا ملتجى مىشويم و به او پناه مىبريم و از او يارى مىخواهيم كه آن كار را انجام دهيم و از انجام آن بدى و زشتى دورى مىجوئيم .
عُوذَة : افسون و چيزى است كه به آن پناه مىبرند و از اين معنى تميمه و رقية ( دعاى باز و بند كودكان ) را - عوذة - گفتهاند ، عَوَّذَهُ - وقتى است كه او را حفظ كند .
عَائِذ : هر مادر كه طفلى به دنيا مىآورد و تا هفت روز او را عائذ - مىنامند ( پناه دهنده كودك ) .
هامش
( 1 ) سخن حضرت موسى به فرعون و فرعونيان است كه مىگويد با اينكه دليلى روشن براى هدايت شما آوردهام اگر سنگسارم كنيد ، دليلى روشن براى هدايت شما آوردهام و اگر سنگسارم كنيد به پروردگارم و پروردگار شما پناه مىبرم .
( 2 ) سخن زن عمران يا مادر مريم است كه پس از تولّد مريم ( س ) مىگويد خداوندا او را مريم ناميدم و از شرّ شيطان او را و ذرّيهاش را در پناه تو قرار مىدهم و به تو مىسپارم .
( 3 ) صاحب مجمع البحرين حديث را در ذيل واژه - عوذ - چنين نقل مىكند كه « نعوذ بك من الفقر » يعنى از اينكه نيازمند مردم شويم به تو پناه مىبريم ، و از كسالت يعنى انگيخته نشدن نفس براى كار نيك ، و از عجز يعنى نداشتن توانايى ، و از پيرى براى اينكه دوران سستترين سالهاى زندگى است ، و از اختلال عقل و حواس ، و از عجز در بسيارى عبادت ، و از ترس براى اينكه مانع مىشود كه بر عاصيان و گناهكاران سخت بگيريم ، و از كبر و خود بينى براى اينكه به غير تعظيم كنيم . كبر - با سكون حرف ( ب ) يعنى بزرگداشتن و با فتحه حرف ( ب ) كبر يعنى پيرى است كه در همه موارد فوق عبارت : اعوذ بك من الكسل من العجز من الهرم و من اختلال العقل من الجبن و من الكبر - بيان شده است ، و چه نياتى و تلقينى متعالى و شكوهمند از جهت روان انسانى است .