(
إِنَّ الظَّنَّ
لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً - 36 / يونس ) (
وَ أَنَّهُمْ ظَنُّوا كَما ظَنَنْتُمْ
- 7 / جنّ ) عبارت ( بضنين ) در آيه به صورت ( وَ مَا هُوَ عَلَى الْغَيْبِ بِظَنِينٍ - 24 / تكوير ) هم نيز خوانده شده يعنى در بيان وحى و غيب ، بر شما نه بخيل است و نه اينكه مورد افتراء و تهمت است .
ظهر
: الظَّهْر : پشت ، كه عضوى است از بدن ، جمعش ظُهُور در آيات : (
وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ
- 10 / انشقاق ) (
مِنْ ظُهُورِهِمْ
ذُرِّيَّتَهُمْ - 72 / اعراف ) (
أَنْقَضَ ظَهْرَكَ
- 3 / شرح ) ظَهْر - در آيه اخير استعاره و تشبيهى است براى گناهان يا بارى كه حاملش را به مشقّت مىاندازد . واژه - ظَهْر - براى روى زمين هم استعاره شده است گفته مىشود :
ظَهْرُ الأرضِ و بطنُهَا .
خداى تعالى گويد : (
ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها
مِنْ دَابَّةٍ - 45 / فاطر ) ( رجلٌ مُظَهَّر : مردى قوى پشت و با يال و كوپال .
ظَهِرَ : از درد پشت شكايت كرد . مركوب سوارى و بارى هم به ظَهْر - تعبير مىشود و نيز بطور استعاره كسى كه با داشتن مركوب نيرومند مىشود . بعيرٌ ظَهِير : شتر قوى و آماده براى نياز سوارى و باربرى .
ظِهْرِىّ : چيزى كه فراموش مىكنى و پشت گوش مىاندازى ، گفت : (
وَراءَكُمْ ظِهْرِيًّا
- 29 / هود ) . ظَهَرَ عَلَيهِ : بر او غلبه كرد و پيروز شد و گفت : (
إِنَّهُمْ إِنْ يَظْهَرُوا
عَلَيْكُمْ - 20 / كهف ) ( اگر بر شما چيره شوند ) .
ظَاهَرْتُهُ : او را يارى كردم ، گفت : (
وَ ظاهَرُوا
عَلى إِخْراجِكُمْ - 9 / ممتحنه ) : ( براى بيرون كردنتان همه پشت بهم دادند ) .