نزديك سيد ضياء الدين با مستر هاروارد « 1 » ، كنسول بريتانيا در تهران ، در كتاب خود آورده مجموعا اين حقيقت را روشن مىسازد كه انگليسها از چنان كودتايى قبلا اطلاع داشته و چه بسا كه در اقناع احمد شاه و جلب موافقت او با كودتا و روى كار آمدن يك حكومت مقتدر نظامى كوشيدهاند . ملك الشعراء به نقل از نوشتههاى احمد شهريور از ملاقات مستر نرمان با احمد شاه ، پيش از كودتا سخن رانده و نوشته است كه بين نمايندهى سياسى انگليس و شاه ايران قرار بر اين شد كه دولتى قوى تشكيل گردد و برنامهى كار آن دولت چنين باشد :
1 - قرارداد سال 1919 با نزاكت لغو شود و روابط جديدى با دولت بريتانيا ايجاد گردد ؛
2 - مناسبات دوستى ايران با شوروى تا حدودى باشد كه هم از خطر مداخلهى نظامى آن دولت جلوگيرى شود و هم به منافع بريتانيا لطمهاى وارد نيايد ؛
3 - دواير نظامى را متحد الشكل كنند و تا حدود چهل هزار نفر سرباز ترتيب بدهند .
ملك الشعرا ضمن نقل مطالب بالا از قول احمد شهريور مىنويسد كه « در اين خبر كه مىنويسم علاوه بر آنكه در تاريخ احمد شهريور موجود است ، از چندين نفر مطلع نيز شنيدهام كه : شاه در آن اوقات به رئيس الوزرا پيشنهاد كرد كه پانصد نفر قزاق علاوه بر گارد سلطنتى لازم است كه در تهران باشند و امر شود كه اين عده فورا از قزوين به تهران روانه شوند » .
كابينهى سيد ضياء الدين
نخستين دولت كودتا به رياست سيد ضياء الدين طباطبايى مدير و نويسندهى روزنامه رعد تشكيل و مدت يك هفته نخستوزير و دستيار نظامى او رضا خان ميرپنجه بدون هيئت وزيران زمام امور را در دست داشتند . ملك الشعراى بهار دو روايت در اينباره آورده است كه هردو را در اينجا نقل مىكنيم :
روايت اول :
« از آغاز صبح به فرمان بازيگران كودتا مطابق نقشهى منظم بگيربگير شروع شد ، مأمورين تأمينات ( كارآگاهى ) به اتفاق يك دهه قزاق به حال نظام به راه افتاده بودند . مأمور پيشاپيش و دههى قزاق در قفاى او . لباس قزاقان پارچهى پشمى بخور پررنگ و سازوبرگ آنها نونوار و قيافههاشان مطمئن بود . هر دهه از اين دستجات مأمور خانه يك نفر از رجال كشور بود كه وارد خانهى او شده او را دستگير و اثاث البيت او را اگر از اعيان بزرگ بود ، وارسى و مهروموم كرده ، خود او را به اسيرى مىبردند و احدى نمىدانست او را كجا خواهند
هامش
( 1 ) -Mr . Harward