به كلى از ميان بردارد .
ملك الشعرا دربارهى كودتا مىنويسد :
« نزديك غروب يكشنبه 11 ج 2 و دوم اسفند مخبر روزنامهى ايران براى كسب خبر رفته ساعت 9 شب بازآمد و خبر آورد كه رضا خان ميرپنجه مقيم قزوين با دو هزار نفر قزاق براى آمدن به تهران و رفتن سر خانه و زندگى خود مىآيند و خطرى در بين نيست ، اين خبر در شمارهى فرداى روزنامهى ايران منتشر گرديد » .
اما روزنامهى ايران روز دوشنبه دوازدهم جمادى الثانى سال 1338 برابر با سوم حوت ( اسفند ) 1299 شمسى ، كه حاوى خبر فوق الذكر بود ، هنگامى انتشار يافت كه رضا خان ميرپنجه با اراده و تصميم قطعى به جاى رفتن سر خانه و زندگى خود ، پايتخت را اشغال كرده و تمام ادارات مهم و مؤسسات ارتباطى و نظامى و مالى پايتخت را به اختيار خود درآورده و در حقيقت كودتا كرده بود .
فتح اللّه نورى اسفنديارى زير عنوان « انقلاب حكومت در ايران دولت جديد ضد بلشويك » از قول خبرنگار روزنامهى تايمز لندن مىنويسد « 1 » :
« تايمز 24 فوريه سال 1921 ( 6 اسفند 1299 ) تلگرافى كه در تاريخ 21 فوريه ( سوم اسفند ) از يك منبع انگليسى از تهران به لندن رسيده ، اشعار مىدارد كه سه هزار نفر از قزاقهاى شجاع ايران از پادگانهاى قزوين و همدان به فرماندهى رضا خان در همان روز ( 21 فوريه - سوم اسفند ) به طرف تهران حركت كردهاند . دولت براى پىبردن به مقاصد آنها نمايندگانى نزدشان فرستاد ولى قزاقها براى ورود به شهر اصرار ورزيدند . رضا خان اظهار داشته قزاقها مصمماند در برابر بلشويكها پايدارى كنند و از اين جهت وى اجازه نمىدهد كه دولت بيكاره و بىكفايت فعلى بر سر كار باقى بماند . قواى قزاق مىخواهد يك سازمان ادارى مجهز و آبرومندى تشكيل دهند و نسبت به شاه كاملا وفادار خواهند بود . شكايت آنها فقط از سپهدار اعظم بوده و هيچگونه سوء نظرى نسبت به بيگانگان ندارند . قزاقها با نظم و آرامش وارد شهر شدند و تمام ادارات و بنگاههاى دولتى را اشغال كردند . سپهدار نخستوزير به سفارت انگليس پناهنده شد و پس از گرفتن تأمين جانى از سفارت بيرون رفت . احتمال مىرود سيد ضياء الدين جانشين وى گردد » .
پيشبينى خبرنگار تايمز كه روز سوم حوت خبر خود را به لندن مخابره كرده دربارهى اينكه سيد ضياء الدين نخستوزير خواهد شد با آنچه كه ملك الشعراى بهار دربارهى روابط
هامش
( 1 ) - كتاب « رستاخيز ايران » گردآورده فتح اللّه نورى اسفنديارى ، چاپ تهران ، ص 4 .