[ حرف كاف بلفظ « كلّما » يا « كما » ]
( از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت أمير المؤمنين علىّ بن أبي طالب عليه السّلام در حرف كاف بلفظ « كلّما » كه بمعنى « هر آن گاه » است يا « كما » كه بمعنى « آن چنان » است . ) از آن جمله است آن حضرت عليه السّلام :
7195
كلّما قاربت اجلا فأحسن عملا .
هر آن گاه نزديك شوى مرگ را پس نيكو كن عمل را ، وممكن است كه معنى اين باشد كه : هر آن گاه كه نزديك شوى مدّتى را پس نيكو كن عملي را ، يعنى بهر مدّتى كه برسى نيكو كن عملي را كه مناسب آن باشد مثل عبادات شاقّه در وقت قوّت وجوانى ، وعبادات خفيفه در وقت ضعف وپيرى ، وبر اين قياس .
7196
كلّما أخلصت عملا بلغت من الآخرة أمدا .
هر آن گاه خالص گردانى عملي را مىرسى از آخرت باميد ، يا هر آن گاه خالص گردانى عملي را مىرسى از آخرت باميدى يعنى خالص گردانى از براي حق تعالى وآميخته بغرض ديگر نسازى .
7197
كلّما كثر خزّان الاسرار كثر ضياعها .
هر آن گاه بسيار شود خزانه داران سرّها بسيار شود ضايع شدن آنها ، مراد