فرموده است آن حضرت عليه السّلام :
6036
ظنّ المومن كهانة .
گمان مؤمن كهانت است « كهانت » خبر دادن بغيب است ودر ميان عرب در أوايل اسلام وقبل از آن كاهنان بسيار بودند كه خبر مىدادند ببعضى أمور غيبى از روى قواعدى چند كه داشتهاند ومراد درين فقرهء مباركه اينست كه گمان مؤمن وحدس أو بمنزلهء كهانت است وبسيارست كه بنا بر قوّت حدسى كه دارد گمان مىبرد ببعضى أمور غيبى .
6037
ظلم المستشير ظلم وخيانة .
ظلم كردن بر مشورتجو « 1 » ظلم است وخيانت . مراد به « ظلم كردن مشورتجو » اين است كه با كسى كه مشورت ميكند آنچه را رأى صواب داند باو نگويد ومراد اينست كه اين هم از اقسام ظلم وخيانت است ومذموم است ونبايد كرد .
6038
ظنّ الرّجل على قدر عقله .
گمان مرد بر اندازهء عقل اوست ، يعنى راستى ودرستى گمان أو بقدر عقل اوست هر چند عقل كسى بيشتر باشد گمانهاى أو راستر ودرستر باشد .
6039
ظنّ الانسان ميزان عقله ، وفعله أصدق شاهد على أصله .
گمان آدمي ترازوى عقل اوست ، وكردار أو راستگوتر گواهيست بر أصل ونژاد أو ،
هامش
( 1 ) « مشورتجو » يعنى مشورت جوينده وشور كننده .