5105
دليل ورع الرّجل نزاهته .
دليل ورع مرد پاكيزگى اوست . « ورع » بمعنى پرهيزگارى وترس از خدا هر دو مستعمل مىشود وظاهر اينست كه مراد در اينجا معنى دويم است . ومراد به « پاكيزگى » پاكيزگى از گناهانست يعنى دليل ترس كسى از خدا اينست كه خود را از گناهان پاك دارد ، وكسى را كه پاكيزگى از آنها نباشد معلوم مىشود كه ترس از خدا چنانكه بايد ، ندارد .
5106
دولة الكريم تظهر مناقبه .
دولت كريم ظاهر ميكند مناقب أو را ، يعنى فضائل أو را .
5107
دولة اللئيم تكشف مساويه ومعايبه .
دولت لئيم ظاهر ميكند بديها وعيبهاى أو را . « كريم » بمعنى شخص گرامى بلند مرتبه وصاحب جود هر دو آمده ، و « لئيم » مقابل اوست بهر يك از دو معنى ، وظاهر اينست كه مراد در اينجا از هر دو معنى اوّل است ومراد اينست كه : شخص گرامى بلند مرتبه چون بدولت رسد مناقب أو ظاهر مىشود ، زيرا كه در دولت قادر بر كارهاى خير گردد وبمقتضاى طبع خود آنها را بعمل آورد ومناقب أو ظاهر گردد ، بخلاف پيش از دولت كه بسبب عدم قدرت واستطاعت حال أو معلوم نباشد ، وشخص دنى پست مرتبه چون بدولت رسد قادر بر شرور وبديها شود وبر وفق طبع وخواهش خود آنها را بعمل آورد وبديهاى أو ظاهر گردد ، بخلاف پيش از دولت كه باعتبار عدم قدرت واستطاعت حال أو معلوم نگردد ، وپوشيده نيست كه برين قياس حمل هر يك بر معنى دويم نيز مىتواند شد نهايت بنا بر معنى اوّل ظاهر تر وتمامترست .
5108
دولة الجاهل كالغريب المتحرّك إلى النّقلة .