نيست چه بتوانى چه نتوانى .
شرح : « علماء ما ، در اينكه ظهار اگر معلَّق به شرط بود آيا واقع مىشود يا نه مختلفند و ظاهر اين خبر آنست كه واقع نمىشود ، ولى گذشت كه مؤلَّف از آن دسته است كه ظهار مشروط را در صورت وجود شرط واقع مىداند مانند شيخ طوسى و ابن حمزه و علامهء حلَّى ، ولى صاحب شرايع و جماعتى گويند واقع نخواهد شد » .
4839 - در روايت سكونى آمده است كه امير مؤمنان عليه السّلام در مورد مرديكه با يك لفظ سوگند خورده و ظهار كرده بود كه زوجه اش بر او حرام شود ، فرمود :
يك كفّاره بايد بدهد .
شرح : « اين خبر دلالت دارد كه كفّار ايلاء و ظهار با هم يكى واقع شده و آن را تداخل دو كفّاره دانند كه فقهاء ما نپذيرند و گويند براى هر كدام بايد يك كفّاره بدهد و پيش از دادن دو كفّاره مجامعت را جايز ندانند » .
4840 - حمران بن أعين گويد : به امام صادق عليه السّلام عرض كردم : مردى به كنيز خود گفته است « تو بر من مانند پشت مادرم ميباشى » و در اين سخن نظرش اين بوده كه زن عقدى آزادش از وى راضى گردد . فرمود : اشكالى ندارد كه با كنيز همبستر شود و كفّاره اى بر او تعلَّق نگرفته است .
شرح : « چون بايد با نيّت تحريم ظهار كند و در اين سخن نيّت ديگر داشته است نه ظهار » .
4841 - ابن عيينه گويد : امام صادق عليه السّلام فرمود : شخص مظاهر در
من لا يحضره الفقيه ( فارسي ) — صفحة 233
مساهمون: الشيخ الصدوق
ص٢٣٣