الّذي فاق الأنام كرامة و فضلا
آن حضرت كسى است كه فايق و غالب شده بر مردمان از روى كرامت و بزرگى و فضائل .
و اين اشارتست به جامعيّت آن حضرت در كرامت و فضل و آنكه صفاتى كه موجب كرامت باشد ، در آن حضرت بيشتر از تمامى مردمان موجود است و فضايل او بر همه افزون ؛ بنابر آنكه او جامع فضايل ائمه كرامست ، چنانچه بدان اشارت واقع شد . و آن حضرت زود باشد كه پر گرداند زمين را از عدل . و آن است كه مىگويند :
و سيملأ الأرض عدلا ؛ و آن حضرت زود باشد كه زمين را پر گرداند از عدل . و اين اشارتست بدان كه حضرت پيغمبر فرمود كه ، مهدى از عترت و اهل بيت منست و او زمين را از عدل پر خواهد گردانيد ، همچنانچه از جور و ظلم پر شده است . « و در اين حديث اشارتست بدان كه حضرت پيغمبر فرمود كه ، ظهور مهدى در وقتى باشد كه عالم از جور و ظلم پر شده » « 1 » همچو ظهور حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه در وقتى واقع شد كه تمام عالم [ را ] شرك گرفته بود ؛ چنانچه روايت كردهاند كه در وقتى كه حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به نبوّت مبعوث شد در روى زمين هيچكس نبود كه لا إله الا اللّه به شرايط توحيد گويد ؛ زيرا كه آن روز دين حق يهوديت و نصرانيت يا نصرانيّت بود ، « 2 » و آن هر دو ملت بواسطهء تحريف « 3 » و تبديل متغير شده بود شرايط توحيد در اهل آن دو ملّت موجود نبود .
همچنين ظهور حضرت مهدى در زمانى خواهد بود كه جور و ظلم به كمال باشد ؛ چنانچه حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بدان اشارت فرمود كه مهدى عالم را از عدل پر گرداند ؛ همچنانچه از جور و ظلم پر شده است . و سرّ اين آن است كه ظهور حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و ظهور وارث او كه خاتم الائمه است ، موجب ظهور كمال حق است ، « كه آن ضدّ كمال باطل است ؛ و ظهور كمال حق » « 4 » در عقب كمال ضدّ است كه آن باطل
هامش
( 1 ) . از « غ » افتاده .
( 2 ) . چنين است در اصل .
( 3 ) . در اصل : تحريق .
( 4 ) . از « غ » افتاده .