روايت كردهاند كه چون حضرت امير المؤمنين حسن عليه السّلام مىخواست كه با اهل شام صلح كند در مجلس بيعت آن حضرت حاضر نشد ، كس فرستاد و آن حضرت را طلب كرد ، آن حضرت فرمود : من هرگز با ظالمان صلح نمىكنم و در بيعت ايشان در نمىآيم ؛ بعد از آن فرمود كه ، اگر برادر من استره « 1 » بردارد و بينى مرا از روى من قطع كند من سر پيش دارم و قبول كنم . و مرا از آن خوشتر آيد كه مرا به بيعت معاويه مكلّف دارد . حضرت امام حسن عليه السّلام كس فرستاد و مبالغه كرد تا حاضر شد [ آنگاه ] فرمود كه ، نه پدرت وصيّت فرمود كه از سخن و طاعت بيرون نروى ؟ فرمود : بلى ! فرمود : من مىگويم صلح كن تا خون مسلمانان در ميان پايمال نگردد . پس به حكم برادر طاعت او راضى شد . و صلح كرد و اين از غايت شدّت و قوّت و صلابت آن حضرت « بود در دين « 2 » و آن حضرت » « 3 » رضى است و راست است و صاحب سداد در دين يعنى به قضاى خدا راضى است در عين سداد .
الوليّ الحميد السّخيّ المجيد الوصيّ الحديد
آن حضرت ولى است يعنى موصوف « به صفت » « 4 » ولايت است كه از صفت ائمه است ، و ستوده است در اخلاق حميده ، و سخى و كريم است و بزرگ است در سخاوت و كرم .
چنانچه روايت كردهاند كه آن حضرت از كريمان مشهور بنى هاشم است و حكايات سخاوت آن حضرت بسيار است .
و آن حضرت وصىّ است .
زيرا كه هر يكى از ائمه ، وصىّ آن امامند كه پيش از ايشان بوده و حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام هر دو برادر را ، امامت داده بود به وصيت حضرت
هامش
( 1 ) . استره : تيغ ، وسيلهاى كه سر و صورت را با آن مىتراشند ( معين ) .
( 2 ) . اصل اين مطلب يعنى مخالفت امام حسين عليه السّلام با برادر را نيز مؤرخان اموى ساختهاند زيرا بر خلاف اين نقل ، چندين مورد گزارش شده كه حضرت در برابر كسانى كه از او مىخواستند تا مخالفت كند ، از سياست برادر دفاع كرد . اين گزارشها را در جاى ديگرى آوردهايم ( نك : تاريخ خلفا صص 377 - 378 ) .
البته مؤلف سعى كرده محمل خوبى براى آن پيدا كند .
( 3 ) . در « غ » نيامده .
( 4 ) . از « غ » .