وَ قِيلَ لِلظَّالِمِينَ ذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ
« 1 » يا
وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
« 2 » يا
يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً لِيُرَوْا أَعْمالَهُمْ
« 3 » يا
يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ
« 4 » يا
وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً
« 5 » يا
وَ إِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ عَلِمَتْ نَفْسٌ ما أَحْضَرَتْ
« 6 » .
همهء اين آيات شريفه و آيات بسيار ديگر دلالت دارند بر اينكه اعمال نابود نخواهد شد و در جهان ديگر با چهرهاى نورانى و بهشتى ، يا ظلمانى و جهنّمى بر عاملين خود باز خواهد گشت ، و توقيف حقّ فقرا و مستمندان و منع زكات واجب بر حسب اين حديث شريف به صورت اژدهائى مهيب در مىآيد و بر گردن مرتكبش حلقه مىزند ، و خوردن مال يتيم به شكل آتشى مىشود كه در شكم خورندهء آن ميريزند ، و ظلم ظلماتى خواهد شد كه ظالم را در آن روز احاطه مينمايد ، چنان كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم فرمود :
« الظّلم ظلمات يوم القيامة »
. و البتّه اين مطلب با وجود بهشت و جهنّم هم اكنون و مخلوق بودن آنها منافاتى ندارد بلكه كاملا سازگار است زيرا با اينكه بهشت و جهنّم اكنون موجودند نعمتها و شكنجههاى آن دو با اعمال و رفتار آدميان ايجاد خواهد شد ، و
إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ وَ ما هُمْ عَنْها بِغائِبِينَ
براستى كه نيكوكاران در بهشتند ، و تبهكاران در دوزخ باشند و روز جزا و پاداش
هامش
( 1 ) بستمكاران گفته مىشود بچشيد آنچه را خود كسب كردهايد .
( 2 ) جزا داده نشويد مگر به همان چه كردهايد .
( 3 ) در اين روز همهء مردم پراكنده و جداگانه محشور شوند تا كردارشان را به آنها بنمايند .
( 4 ) روزى كه انسان آنچه پيش فرستاده ببيند .
( 5 ) ببينند آنچه كردهاند حاضر و مهيّا .
( 6 ) هنگامى كه بهشت را نزديك كشند هر كس بداند آنچه را كه حاضر ساخته است .