عمرانى على بن احمد عمرانى موصلى ؟ - 344 ه ق
از فضلاى موصل بود و به دانستن رياضيات ، اعم از حساب و جبر و هندسه ، شهرت داشت همچنانكه به علوم فلك و نجوم هم مشهور بود . هم النديم و هم قفطى ترجمهء او را بهطور ناقص آوردهاند . مثلا قفطى مىگويد : « او دانشمند و عالم به حساب و هندسه و مردى فاضل بود و كتاب جمع مىكرد ، و مردم از جاهاى دور براى استفاده از آن كتابها به نزد او مىرفتند و طلاب علم از راههاى دور به قصد تحصيل و تعلم به حضور او مىرسيدند » .
سيد بن طاوس او را در عداد علماى نجوم شيعه شمرده است .
[ آثار ]
از آثار او فقط دو كتاب شناخته شده است ، نخست كتاب شرح جبر و مقابلهء ابو كامل شجاع بن اسلم حاسب مصرى كه نزد علماى رياضى در قرون چهارم و پنجم هجرى معروف و بين دانشمندان متداول بود و از اين كتاب استفاده مىكردند و در دروس رياضى خود بر آن اعتماد مىنمودند ، و ديگرى كتاب اختيارات اوست . چند كتاب ديگر نيز در نجوم و علوم وابسته به نجوم دارد . « 1 »
هامش
( 1 ) - - فهرست النديم ، ص 394 و اخبار الحكماء ، ص 156 - 157 و تراث العرب العلمى ، ص 222 و الذريعة ، ج 11 ، ص 43