ش
شيخ احمد احسايى « 1 » احمد بن زين الدّين بن ابراهيم احسائى بحرينى 1166 - 1241 ه ق
اين دانشمند از بزرگان و چهرههاى تابناك شيعه و كسانى است كه در راه معرفت و فلسفه و علم كلام و فقه و عرفان كوششها كرده و نيز در طب و رياضيات و نجوم و كيميا ( صنعت ) و علم اعداد و كلمات و حديث و اصول مجاهدتها نموده و در اين علوم ممارست و نيز تسلط كامل داشته است .
زندگانى او نوعى مخصوص به خودش بود و تمام عمر خود را در تحصيل علم و نوشتن آثار علمى گذراند .
شخصيت او ، در اوايل قرن 13 هجرى ، شخصيتى پيچيده بود كه بيان آن در اينجا ميسر نيست و دربارهء شخصيت او گمانها و حدسهايى زدهاند و مردم دربارهء او در دو سوى افراط و تفريط قرار گرفتهاند : برخى او را به سختى قدح كرده و عدهء ديگر راه غلو را پيموده و در مدحش كوشيدهاند و چه بسا برخى او را كافر و خارج از دين نيز قلمداد كردهاند و نسبت غلو و اعتقاد به تفويض امور به على ( ع ) و اينكه مرگ و زندگى و رزق و آفرينش همه به دست اوست ، به دو دادهاند . ازسوىديگر گروهى سخت از او تمجيد كرده و عقيده و تقوايش را ستودهاند ، دستهء ديگرى منكر فهم و مدارج علم و كمال او شده و گفتهاند كه او كتابهاى صدر المتألهين را پيش خود خوانده و مطالعه كرده است و از محضر
هامش
( 1 ) - احمد بن زين الدّين بن ابراهيم احسائى بحرينى در سال 1241 هجرى در حدود نودسالگى در مدينهء منوره وفات كرد و در بقيع دفن شد .