شيخ صدوق فرموده كه : آن حضرت را « تقى » گفتند براى آن كه از حقّ تعالى ترسيد ، پس خداوند عزّ و جلّ او را نگاهداشت از شرّ مأمون در وقتى كه مأمون با حال مستى شبى بر آن حضرت وارد شد و شمشير زد بر آن حضرت تا آن كه گمان كرد كه آن جناب را به قتل رسانيد پس حقّ تعالى او را نگاهداشت از شرّ او . [ 1 ]
( مؤلّف گويد كه ) : تفصيل اين بيايد در فصل معجزات آن حضرت ان شاء اللّه تعالى .
والدهء ماجدهء آن حضرت ، امّ والدى بود كه او را سبيكه [ 2 ] مىگفتند و حضرت امام رضا عليه السّلام او را خيزران ناميد . و آن معظّمه از اهل نوبه [ 3 ] بود و از اهل بيت ماريهء قبطيّه مادر ابراهيم پسر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، و بود آن مخدّره از افضل زنهاى زمان خود . و اشاره فرمود به او حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در قول خود : بابى ابن خيرة الاماء النّوبيّة الطّيّبة پدرم به قربان پسر بهترين كنيزان كه از اهل نوبه و پاكيزه است .
و در خبر يزيد بن سليط و ملاقات او امام موسى عليه السّلام است در طريق مكّه كه فرمود به او كه مرا مىگيرند در اين سال و امر به سوى پسرم على است كه هم نام على و على است ، امّا على اوّل ، پس علىّ بن ابى طالب عليه السّلام است ، و امّا على ديگر پس علىّ بن الحسين عليه السّلام . خداوند عطا فرمايد به پسرم على ، فهم علىّ اوّل و حكمت و بينايى و محبّت و دين او را و محنت علىّ ديگر و صبر او را بر چيزى كه مكروه او است ، و جايز نيست از براى او كه تكلّم كند مگر بعد از هارون به چهار سال ، پس فرمود : هرگاه مرور كردى به اين موضع و ملاقات كردى او را و زود است كه ملاقات كنى او را پس بشارت بده او را به آن كه متولّد شود از براى او پسرى كه امين و امانت دار و مبارك باشد ، و اعلام كند تو را به آن كه تو مرا ملاقات كردى پس خبر بده او را در آن وقت كه آن جاريه كه اين پسر از او خواهد شد از اهل بيت ماريهء
هامش
[ 1 ] معانى الاخبار ، ص 65 .
[ 2 ] نك : الكافى ، ج 1 ، ص 492 ؛ و الارشاد مفيد ، ج 2 ، ص 273 و 295 ؛ مناقب ابن شهر آشوب .
[ 3 ] در معجم البلدان محلهاى زير به نام نوبه ثبت شده است : 1 - شهركى در تونس 2 - محلى در حجاز با فاصله سه روز راه از مدينه 3 - منطقهاى در نزديكى درياى تهامه 4 - جنوب مصر . معجم البلدان ، ج 5 ، ص 308 چاپ دار صادر ، بيروت . و اين بانوى با عظمت از جنوب مصر بوده است .