ده سال سلطنت كرد ، پس تفويض كرد سلطنت را به فرزندش شاه عبّاس اوّل در سنه نهصد و نود و شش كه مطابق است با كلمه « ظلّ اللّه » ، پس شاه عبّاس مدّت چهل و چند سال در كمال أبّهت و جلالت سلطنت كرد و در سنه هزار و نه پياده از اصفهان به مشهد مقدّس مشرّف شد و در بيست و هشت روز اين مسافت بعيده را كه قريب به دويست فرسخ است پياده پيمود ، صاحب تاريخ عالم آرا اين اشعار را در اين باب سروده :
غلام شاه مردان شاه عبّاس * شه والاگهر خاقان امجد
به طوف مرقد شاه خراسان * پياده رفت با اخلاص بىحدّ [ 1 ]
تا آخر اشعار ، و در آخر گفته :
پياده رفت و شد تاريخ رفتن * ز اصفاهان پياده ( 1009 ) تا به مشهد
( مؤلّف گويد كه ) : از شاه عبّاس خيرات و آثار بسيار به يادگار مانده ، هر كه طالب است رجوع كند به كتاب عالم آراء [ 2 ] و غيره .
مير داماد رحمه اللّه در كتاب اربعة ايّام خود فرموده كه : « پادشاه جمجاه ، مغفرت بارگاه ، شاه عبّاس رحمه اللّه در تمامى مدّت مديد كه با داعى دولت قاهره صحبت مىداشت ، اين ايّام را به پاكيزگى و عبادت مىگذرانيد ، و غسل مىكرد و روزه مىداشت ، و زيارت مأثوره را با فقير به جا مىآورد ، و تصدّقات بسيار مىفرمود » تا آن كه فرموده : « و شبها با جمعى مخصوص از اهل علم افطار مىكرد ، و بعد از افطار تا قريب نصف شب به صحبت علمى و مباحث علما با يكديگر مجلس مىگذرانيد » . انتهى . [ 3 ]
سنهء هزار و سى و هشت و در شب بيست و چهار جمادى الاولى به مرض اسهال در مازندران وفات كرد .
هامش
[ 1 ] تاريخ عالمآراى عباسى ، ج 2 ، ص 611 .
[ 2 ] نك : صفويه از ظهور تا زوال ( سالهاى 905 تا 1135 ه . ) ، ص 61 - 63 .
[ 3 ] اربعة ايام ، چاپ شده در ضمن كتاب مزار آقا جمال خوانسارى رحمه اللّه ، ص 42 .