صادق عليه السّلام آن مرد شامى را كه به جهت مناظره آمده بود حواله داد به حمران ، آن مرد شامى گفت من به جهت مناظره با تو آمدهام نه حمران ، فرمود : اگر غلبه كردى به حمران بر من غلبه كردهاى ، پس آن مرد سؤال كرد و حمران جواب داد چنان كه آن مرد خسته و ملول شد .
حضرت با وى فرمود : اى شامى ! حمران را چگونه ديدى ؟
گفت : حاذق است ، از هر چه سؤال كردم از او مرا جواب داد . « 1 »
و بالجمله ، روايات در مدح او بسيار است .
و حسن بن على بن يقطين از مشايخ خود روايت كرده كه حمران و زراره و عبد الملك و بكير و عبد الرّحمن اولاد اعين تمامى مستقيم بودند و چهار نفر ايشان در زمان حضرت صادق عليه السّلام وفات كردند و از اصحاب حضرت صادق عليه السّلام بودند ، و زراره تا زمان حضرت كاظم عليه السّلام بود و ملاقات كرد آنچه ملاقات كرد . « 2 »
و گفته شده كه : حمران از تابعين محسوب مىشود به جهت آن كه او از ابو الطّفيل عامر بن واصله « 3 » روايت مىكند ، و او آخر كسى است از اصحاب حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه وفات كرده .
مؤلّف گويد كه : حمران از عبيد اللّه بن عمر كه اهل سنّت او را از اصحاب شمردهاند نيز روايت كرده .
شيخ طبرسى در مجمع البيان در سورهء مزّمّل بعد از اين آيهء شريفه
« إِنَّ لَدَيْنا أَنْكالًا وَ جَحِيماً ، وَ طَعاماً ذا غُصَّةٍ »
« 4 » فرموده : و روايت شده از حمران بن اعين از عبيد اللّه بن عمر كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم شنيد كه شخصى اين آيه را قرائت كرد ،
هامش
( 1 ) بحار الأنوار ، ج 47 ، ص 407 .
( 2 ) اختيار معرفة الرجال ، ج 1 ، ص 382 .
( 3 ) وى عامر بن واثله ليثى ( م 110 ) و از ياران نيك على عليه السّلام بوده و در كليهء جنگهاى امير مؤمنان در ركاب حضرت بوده و هشت سال از زندگى رسول خدا - صلى اللّه عليه و آله و سلّم - را درك كرده است . در « آخرينها از او ياد كردهايم .
( 4 ) سورهء مزمل ، آيهء 12 و 13 .