به دليل اين كه نُضج و پختگى كامل يافته است ، مقادير زيادى از رطوبت خود را كه در بلغم طبيعى آبى پيش از استحاله ( به خون ) بوده ، از دست داده است . به زودى در مبحث اخلاط خواهيد دانست كه در واقع بلغم طبيعى ، خونى اندك استحاله يافته است .
خشكترين اعضاى بدن
خشكترين اعضاى بدن به ترتيب عبارتند از :
1 . مو ، زيرا مو از بخارى دودى ، تكوّن مىيابد ، كه خلط آن بخار ( يعنى رطوبتى كه بخار از آن متصاعد شده است ) گداخته شده و دود صرف آن ، انعقاد يافته است ؛
2 . استخوان ، زيرا محكمترين عضو بدن است ولى نسبت به مو مرطوبتر است ، به اين علت كه از خون تكوّن مىيابد ( و خون مرطوب است و ماده مو ، بخار دودى خشك مىباشد ) . و دليل ديگر اين كه استخوان به گونهاى تعبيه شده كه ( چون اسفنجى ) رطوبتهاى غريزى پيرامون خود را كه بدان امكان دسترسى دارد ، خشك مىگرداند ، « 1 » و لذا ( دليل سوم ) بسيارى از حيوانات از استخوان تغذيه مىكنند ، ولى چيزى از مو در تغذيه مورد استفاده قرار نمىگيرد ، و شايد به ندرت برخى از جانوران از مو تغذيه كنند ، چنان كه بعضى بر اين پندارند كه خفاشها مو را در دهان هضم نموده و سپس آن را مىبلعند .
( اينك با ارائه آزمايشى تجربى ، رطوبت بيشتر استخوان را اثبات مىكنيم )
هرگاه دو مقدار برابر از استخوان و مو را در دستگاه قرع و انبيق ( عرق گيرى ) جداگانه تقطير كنيم ، از استخوان ، آب و روغن بيشترى روان مىشود و تفاله كمترى به جا مىماند ، نتيجه اين آزمون ، مرطوب بودن بيشتر استخوان نسبت به مو مىباشد .
3 . غضروف ، پس از استخوان در خشكى ، غضروف قرار دارد ؛
4 . رباط ؛
5 . وتر ؛
هامش
( 1 ) استخوان از بيرون توسط گوشت و از درون توسط مخ ، احاطه شده و رطوبتهاى آنها را به خود جذب مىكند و لذا مرطوبتر از مو مىباشد .