يافت : آدم كه خداوند فرمود « من در زمين خليفهاى مىآفرينم . » « 1 » داود كه در باره او گفته شد « اى داود ما تو را خليفه روى زمين گردانيديم . » « 2 » و سومين خليفه على بن ابى طالب است كه خداوند فرمود : « خدا به كسانى از شما كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته كردهاند وعده داد كه در روى زمين جانشين ديگرانشان كند همچنان كه مردمى را كه پيش از آنها بودند جانشين ديگران كرد . » مراد از پيشينيان آدم و داود است . « 3 » « و دينشان را كه خود برايشان پسنديده است استوار سازد . » مقصود اسلام است . « و وحشتشان را » يعنى از مردم مكه « به امنيتى » از ( اهل مدينه ) بدل كند . « مرا مىپرستند و هيچ چيزى را با من شريك نمىكنند . » يعنى به يگانگى و توحيد مرا پرستش كنند . « و آنان كه از اين پس ناسپاسى كنند . » مقصود كفر به ولايت على است « آنها نافرمانند » « 4 » يعنى از خدا و پيامبر او سركشى نمودهاند . « 5 »
تمام اين روايت به نقل و تواتر و شهرت از جمهور است .
تعيين امامت امير المؤمنين بوسيله سنت
اخبار متواتر از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله بر امامت على دلالت دارند و عدد اين اخبار فزونتر از حد شمار است . جمهور و شيعيان در اين باب كتابها نگاشتهاند . ما بر اندكى از آنها بسنده مىكنيم زيرا فراوان آنها ، بىپايان است .
1 .
احمد بن حنبل در مسند خود روايت كرده است كه پيامبر فرمود : « من و على بن ابى طالب
هامش
( 1 ) . بقره : 30 .
( 2 ) . ص : 26 .
( 3 ) . در نسخهاى داود و سليمان آمده ، بنگريد به شواهد التنزيل ، ج 1 ، ص 75 .
در تأييد اين روايت ، احاديث متواترى از پيامبر رسيده است كه « على بن ابى طالب » خليفه و جانشين من ، پس از من است . »
( 4 ) . نور : 55 .
( 5 ) . شواهد التنزيل ، ج 1 ، ص 412 و 413 به اسناد او در برخى از روايات .