فلا يجد الرجل منكم يومئذ موضعا لصدقته و لا لبرّه ، لشمول الغنى جميع المؤمنين ، ثمّ قال : إنّ دولتنا آخر الدول ، و لم يبق أهل بيت لهم دولة إلّا حكموا قبلنا ، لئلّا يقولوا إذا رأوا سيرتنا : إذا ملكنا سرنا مثل سيرة هؤلاء ، و هو قول اللّه - عزّ و جلّ :
وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ *
« 1 » .
يعنى : چون قيام نمايد حضرت قائم - صلوات اللّه عليه - ، به عدالت حكم كند و مرتفع و بر طرف شود در روزگار دولت او جور و ستم ، و به سبب و بركت وجود آن حضرت راهها امن گردد ، و زمين بركات خود را بيرون دهد ، و آن حضرت ردّ نمايد هر حقّى را به صاحب و اهل آن حق ، و بعضى از فضلاى علماء « ردّ كلّ حقّ » به طريق مجهول ضبط كردهاند ، و بر اين تقدير در معنى پرتفاوتى نخواهد بود ، مجملا آن حضرت فرمود كه : اهل هر دينى اسلام اظهار كنند و اعتراف به ايمان نمايند ، و كسى بر دينى كه غير اسلام باشد باقى نماند ، آيا نشنيدهاى كه حضرت اللّه تعالى مىفرمايد :
وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ
« 2 » ، و حكم خواهد كرد در ميان مردمان به حكم داود عليه السّلام و حكم محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، پس در آن هنگام ظاهر خواهد گردانيد زمين گنجهاى خود را ، و پديد سازد بركات خود را ، پس نيابد در آن روزگار مردى از شما موضع صدقه و نيكويى خود را ( يعنى : مستحقّ در عالم به هم نرسد ، به سبب آنكه جميع مؤمنان توانگر باشند ) بعد از آن ، آن حضرت فرمود كه :
دولت ما آخرين دولتهاست ، و باقى نماند اهل بيتى كه ايشان را دولتى باشد الّا آنكه حكم كنند پيش از ما ، تا نگويند هرگاه كه سيرت و روش ما را ببينند كه : هرگاه ملك و دولت يابيم ، ما سلوك نماييم مثل سيرت و سلوك ايشان ، و قول حضرت اللّه تعالى مشير به دولت ماست كه :
وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ *
« 3 »
هامش
( 1 ) . سورهء اعراف آيهء 128 و سورهء قصص آيهء 83 .
( 2 ) . سورهء آل عمران آيهء 83 .
( 3 ) . سورهء اعراف آيهء 128 و سورهء قصص آيهء 83 .