نخستين كسى كه بر پيامبر گرامى نماز گزارد ، امير مؤمنان بود . سپس ياران پيامبر ، دسته دسته بر جسد او نماز گزاردند و اين مراسم تا ظهر روز سه شنبه ادامه داشت .
سپس تصميم بر اين شد كه جسد مطهر پيامبر را در همان حجرهاى كه درگذشته بود ، به خاك بسپارند . قبر آن حضرت را « ابو عبيدهء جراح » و « زيد بن سهل » آماده كردند و امير مؤمنان مراسم دفن را به كمك فضل و عباس انجام داد .
سرانجام ، آفتاب زندگى شخصيتى كه با فداكاريهاى خستگىناپذير خود ، سرنوشت بشر را دگرگون ساخت و صفحات نو و درخشانى از تمدن به روى انسانها گشود ، غروب كرد . با درگذشت وى ، مشكلات فراوانى در ادامهء رسالت و تعقيب اهداف او پديد آمد كه بارزترين آنها مسئلهء خلافت و موضوع رهبرى جامعهء اسلامى بود . پيش از درگذشت او نيز ، آثار اختلاف و دودستگى در محافل مسلمانان واضح و آشكار بود .
اين فصل ، از فصول تاريخ اسلام ، در عين اينكه بسيار حساس و حائز اهميت است ، از موضوع گفتار ما ( تجزيه و تحليل زندگى پيامبر عظيم الشأن اسلام ) بيرون است ، سخن خود را در اينجا كوتاه مىكنيم و خدا را در برابر اين نعمت بزرگ سپاس گزاريم .
جعفر سبحانى شعبان 1390 برابر مهر ماه 1349
فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 972
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٩٧٢