رهسپار سمت عراق است . پيامبر جمله زير را بدرقه على عليه السّلام كرد و فرمود « أرسلته كرّارا غير فرّار » او را به فرماندهى برگزيدم ، زيرا او فرماندهى حملهور است و هرگز پشت به ميدان نمىكند .
تخصيص اين گفتار به على عليه السّلام حاكى است كه فرماندهان قبلى ، نه تنها شكست خورده بودند ، بلكه بر خلاف اصول نظامى اسلام ، عقبنشينى آنها توأم با هزيمت بوده است .
رمز پيروزى امير مؤمنان در اين نبرد
رمز پيروزى على عليه السّلام را مىتوان در سه مطلب خلاصه كرد :
1 . دشمن را از حركت خود آگاه نساخت ، زيرا مسير حركت خود را عوض كرد تا حركت وى را اعراب بيابانگرد و قبايل مجاور به دشمن نرسانند .
2 . او كاملا به يك اصل مهم نظامى ، يعنى اصل « استتار » عمل كرد : شبها راه مىرفت و روزها در محلى پنهان مىشد و به استراحت مىپرداخت . هنوز به دهانهء دره نرسيده بود كه به همه سربازان دستور استراحت داد . از طرفى ، براى اينكه دشمن از ورود آنان به نزديكى دره آگاه نشود ، مقرر فرمود كه سربازان اسلام دهان اسبان خود را ببندند كه شيههء آنها دشمن را آگاه نسازد . سپيده دم ، على عليه السّلام نماز صبح را با ياران خود خواند و سربازان را از پشت كوه تا بالاى آن و از آنجا به داخل درّه حركت داد . سپاهيان نيرومند اسلام به فرماندهى افسرى دلاور و شجاع ، برقآسا به دشمن خوابآلود حمله برده ، گروهى را دستگير كردند و دستهاى نيز پا به فرار گذاشتند .
3 . دلاورى و شجاعت بىنظير امير مؤمنان - كه هفت تن از دلاوران دشمن را كه به مقاومت پرداخته بودند ، از پاى درآورد - آنچنان زهر چشمى از دشمن گرفت كه ديگر در خود توان مقاومت نديده ، با ترك غنايم زياد پا به فرار گذاشتند . « 1 »
هامش
( 1 ) . تفسير فرات ، ص 222 - 226 و مجمع البيان ، ج 10 ، ص 528 .