پيامبر روى همان شترى كه قرار داشت ، خانه خدا را طواف كرد . اين بار به « ابن رواحه » دستور داد كه اين دعاى خاص را با آهنگ خود تلاوت كند و مردم نيز با او هم صدا شوند و آن دعا عبارت است از :
لا إله إلّا اللّه وحده وحده ، صدق وعده ، و نصر عبده و أعزّ جنده ، و هزم الأحزاب وحده ؛ خدائى جز او نيست ، يگانه و بىهمتا است . به وعدهء خود عمل نمود ( وعده داده بود كه به زودى خانهء خدا را زيارت كنيد ) بندهء خود را يارى كرد . سپاه توحيد را گرامى ساخت . حزبهاى كفر و شرك را به تنهايى درهم شكست .
آن روز ، تمام مراكز زيارت و محل اعمال عمره از مسجد ، كعبه ، صفا و مروه در اختيار مسلمانان بود . اين گونه شعارهاى گرم توحيدى ، در محلى كه ساليان درازى مركز شرك و بتپرستى شده بود ، ضربات شكنندهء روحى بر سران شرك و پيروانشان وارد ساخت كه پيروزى محمد را بر سرتاسر عربستان محقق و قطعى كرد .
موقع ظهر شد ، پيامبر و مسلمانان بايد فريضه الهى را در مسجد با حالت دسته جمعى انجام دهند . بايد مؤذن مسلمانان با صداى رساى خود اذان بگويد .
« بلال حبشى » كه مدتها در اين شهر به جرم گرويدن به آيين توحيد شكنجه مىشد ، به فرمان پيامبر بالاى بام كعبه رفت و در نقطهاى كه شهادت به يگانگى خدا و گواهى به رسالت « محمد » بزرگترين جرم بود دستها را بر گوشهاى خود نهاد و فصول اذان را كه همگى با آن آشنايى داريم ، با آهنگ مخصوص خود ادا كرد . آهنگ وى و تصديق مسلمانان كه پس از شنيدن هر فصلى از اذان ، به زبان جارى مىساختند ، به گوش بتپرستان و دشمنان توحيد مىرسيد و آنچنان آنان را ناراحت و دگرگون مىساخت كه « صفوان بن اميه » و « خالد بن اسيد » گفتند : سپاس خدا را كه پدران ما فوت كردند و صداى اين غلام حبشى را نشنيدند . « سهيل بن عمرو » وقتى نداى تكبير بلال را شنيد ، چهرهء خود را با دستمالى پوشانيد . آنان از آهنگ و صداى بلال چندان ناراحت نبودند ، بلكه مضمونهاى فصول اذان - كه نقطهء مقابل عقايد موروثى آنها بود - آنان را دچار شكنجه روحى مىكرد .
فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 763
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٧٦٣