فردى آنان وابستگى كاملى داشت . مطالعهء دورهء حكومت ساسانيان و نوسانهايى كه در طول حكومت آنان رخ داد ، گواه زنده اين مطلب است .
وضع عمومى ايران مقارن ظهور اسلام
ظهور اسلام و بعثت پيامبر اكرم ( 611 ميلادى ) ، با دوران پادشاهى خسرو پرويز ( 628 - 590 م ) مصادف بود و در زمان خسرو پرويز ، پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله و سلّم از مكّه به مدينه هجرت فرمود ( روز آدينه 16 ژوئيه 622 ) و اين واقعه ، مبدأ تاريخ مسلمانان گرديد .
در اين ايام ، دو دولت بزرگ و نيرومند ( روم شرقى و ايران ساسانى ) ، بر قسمت اعظم دنياى متمدن آن روز حكمرانى داشتند . از ديرباز براى تسلط و حكمرانى جهان ، با يكديگر در جنگ و ستيز بودند . « 1 »
جنگهاى ممتد ايرانيان با روميان ، از دوران سلطنت انوشيروان ( 589 - 531 م ) آغاز شد و تا زمان خسرو پرويز ادامه داشت و مدت 24 سال به طول انجاميد .
خسارات سنگين و مخارج هنگفتى كه ايران و روم ، در اين جنگها متحمل شده بودند ؛ هر دو دولت را از كار انداخت و جز شبحى از اين دو قدرت نيرومند باقى نماند .
براى اينكه اوضاع ايران را از جهات مختلف به خوبى بررسى كنيم ؛ لازم است وضع حكومتها را از پايان سلطنت انوشيروان ، تا آغاز ورود مسلمانان به اختصار مطالعه كنيم :
تجملپرستى در دوران ساسانيان
پادشاهان ساسانى ، عموما تجملپرست و پرتشريفات بودند . دربار پرطمطراق ساسانى و زرق و برق آن ، چشمها را خيره مىساخت .
هامش
( 1 ) . دكتر صفا ، تاريخ علوم و ادبيات در ايران ، ص 3 - 4 ، و كريستن سن ، ايران در زمان ساسانيان ، ص 267 .