پيامبر با ياران خود ، سر شب در « حمراء الأسد » ماند و دستور داد در تمام نقاط بيابان آتش روشن كنند تا دشمن تصور كند كه قدرت و نيروهاى جنگنده آنها بيش از آن مقدار است كه در احد ديده بودند .
صفوان بن اميه رو به ابو سفيان كرد و گفت : مسلمانان خشمگين و زخم خوردهاند ، تصور مىكنم كه به همين مقدار اكتفا كرده و راه مكه را پيش بگيريم . « 1 »
شخص با ايمان بيش از يك بار فريب نمىخورد
اين جمله خلاصهء گفتار پيامبر اسلام است كه فرمود :
لا يلدغ المؤمن من جحر مرّتين .
پيامبر اين سخن را موقعى فرمود كه « ابو عره جمحى » از او درخواست آزادى كرد .
وى پيش از اين در جنگ بدر اسير شده بود ، پيامبر او را آزاد و با او شرط كرد كه با مشركان بر ضد اسلام همكارى نكند . او نيز شرط را پذيرفت ، ولى پيمان خود را با شركت در جنگ احد ، نقض كرد . اتفاقا ، موقع بازگشت از « حمراء الأسد » مسلمانان او را دستگير كردند . اين بار نيز او از محضر پيامبر درخواست آزادى كرد ، امّا پيامبر به درخواست او اعتنا نكرد و با گفتن اين جمله كه مؤمن از يك سوراخ بيش از يك بار گزيده نمىشود ، دستور اعدام او را صادر كرد و فاجعه احد كه سراسر آموزنده بود ، پايان پذيرفت . « 2 » سرانجام نبرد احد با تقديم هفتاد و يا 74 و به قولى 82 شهيد ، پايان گرفت ؛ در حالى كه كشتهشدگان قريش بيش از 22 نفر نبود . بدينسان جنگ احد كه روز شنبه هفتم شوال سال سوم هجرت رخ داد ، به ضميمهء حادثه « حمراء الأسد » كه آن
هامش
( 1 ) . ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 49 .
( 2 ) . سيره ابن هشام ، ج 2 ، ص 104 . ما در پاورقىها ، مدارك فرازهاى مهم را نقل كردهايم . خوانندگان گرامى براى تفصيل بيشتر ، مىتوانند به مدارك ذيل كه مورد نظر و مطالعه نگارنده در تأليف اين كتاب بوده است ، مراجعه كنند :
ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 36 - 49 ؛ واقدى ، المغازى ، ج 1 ، ص 199 - 340 ؛ ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 14 ، ص 14 - 218 و ج 15 ، ص 60 و بحار الانوار ، ج 20 ، ص 14 - 146 .