افكند و گفت : منظور من اين بود كه در آخرين لحظههاى زندگى سينهء شما را ببوسم .
سپس حضرت به مقر فرماندهى برگشت و با قلبى لبريز از ايمان رو به درگاه خداوند كرده و گفت :
بار پروردگارا ، اگر اين گروه امروز هلاك شوند ، ديگر كسى تو را در روى زمين پرستش نخواهد كرد . « 1 »
خصوصيات حمله عمومى در تواريخ اسلام تا حدودى ضبط شده است ، ولى اين مطلب مسلم است كه پيامبر گاهى از مقر فرماندهى پايين مىآمد و مسلمانان را براى نبرد در راه خدا و حمله به دشمن تحريك و تحريض مىكرد . يك بار در ميان مسلمانان با صداى بلند فرمود :
به خدايى كه جان محمد در دست او است ، هر كس امروز با بردبارى بجنگد و نبرد او براى خدا باشد و در اين راه كشته شود ، خدا او را وارد بهشت مىكند . « 2 »
سخنان فرمانده كل قوا ، آنچنان مؤثر بود كه برخى براى اينكه زودتر شهيد شوند ، زره از تن كنده و مشغول جنگ مىشدند . « عمير حمام » از رسول خدا پرسيد : فاصله من تا بهشت چيست ؟ فرمود : نبرد با سران كفر ، وى چند عدد خرمايى كه در دست داشت به دور ريخت و مشغول نبرد شد . سپس پيامبر اكرم مشتى خاك برداشت و به سوى قريش پاشيد و فرمود :
چهرههايتان دگرگون باد ! « 3 »
سپس دستور حمله عمومى داد .
چيزى نگذشت كه آثار پيروزى نمايان شد . دشمن كاملا مرعوب گشته و پا به فرار گذاشت . سربازان اسلام كه از روى ايمان نبرد مىكردند و مىدانستند كه كشتن و كشته
هامش
( 1 ) . اللهمّ إن تهلك هذه العصابة اليوم لا تعبد . « تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 149 » .
( 2 ) . و الذي نفس محمد بيده ، لا يقاتلهم اليوم رجل فيقتل صابرا محتسبا مقبلا غير مدبر إلّا أدخله اللّه الجنة .
( 3 ) . شاهت الوجوه . « سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 628 » .