دستبردى به كاروان قريش نزدند . وانگهى هدف بسيارى از اين اعزامها ، كسب اطلاع و گزارش اخبار بود و جمعيتهاى هشت نفرى ، شصت و هشتاد نفرى هرگز به كار غارت نمىآيند ؛ در صورتى كه پاسبانان و نگهبانان كاروانها بيش از اينها بودند .
اگر واقعا هدف جمع مال و ثروت بود ، پس چرا تنها به قريش حمله مىكرد و به كاروانهاى ديگر دست نمىانداخت ؟ چرا در اعزامها و شركتها دست به يك برگ در اموال مردم نزدند ؟ اگر هدف يغماگرى بود ، چرا فقط مهاجران را اعزام مىكرد و از انصار غالبا در اين مورد كمك نمىگرفت ؟
گاهى مىگويند : منظور انتقامجويى از قريش بود ، زيرا پيامبر و يارانش به ياد شكنجهها و آزارهاى مكيان مىافتادند ؛ حس انتقامجويى و غرور ملى آنها بيدار مىشد و تصميم مىگرفتند كه شمشيرى بكشند ، انتقامى بگيرند و خونى بريزند .
اين نظر از جهت سستى و بىپايگى كمتر از اولى نيست ، زيرا شواهد زندهء فراوانى در متون تاريخ است كه آن را تكذيب مىكند و آشكارا مىرساند كه هرگز هدف اساسى از اعزام اين دستهها ، جنگ ، خونريزى و انتقامجويى نبوده است . به دلايل زير اين نظريه مردود است :
الف ) هرگاه نظر پيامبر از اعزام اين دستهها ، جنگ و نبرد و اخذ غنايم بود ؛ در اين صورت لازم بود بر تعداد افراد اعزامى بيفزايد و سپاهى مجهز و آماده روانه كرانههاى دريا بكند . در صورتى كه حمزة بن عبد المطلب را با سى نفر و عبيدة بن حارث را با شصت نفر و سعد بن ابى وقاص را با نفرات ناچيزى براى مأموريت اعزام كرد و نيروهاى قريش كه براى محافظت و پاسبانى كاروان انتخاب شده بودند ، چند برابر اينها بودند . « حمزه » با سيصد نفر و « عبيده » با دويست نفر از قريش رو به رو شدند .
به خصوص ، هنگامى كه خبر هم پيمان شدن مسلمانان با قبايل به گوش « قريش » رسيد ، آنان بر تعداد پاسبانان كاروان افزودند . وانگهى اگر فرماندهان ، مأمور بر جنگ و نبرد بودند ، چرا قطرهء خونى در اكثر اين اعزامها از كسى ريخته نشد و در برخى با وساطت « مجدى بن عمرو » هر دو طرف از هم فاصله گرفتند ؟
فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 466
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٤٦٦