تعليمات اين مبلّغ توانا ، مسلمانان در غياب پيامبر دور هم جمع مىشدند و اقامه جماعت مىكردند . « 1 »
دومين پيمان عقبه
شور و هيجان غريبى در مسلمانان مدينه حكم فرما بود . آنان دقيقه شمارى مىكردند كه بار ديگر موسم « حج » فرا رسد و ضمن برگزارى مراسم حج پيامبر را از نزديك زيارت كنند و آمادگى خود را براى هرگونه خدمت ابراز دارند و دايره پيمان را از نظر كميت و كيفيت شرايط بگسترانند . كاروان حج مدينه كه بالغ بر پانصد نفر بود ، حركت كرد . در ميان كاروان 73 تن مسلمان - كه دو نفر از آنان نيز زن بودند - بود و بقيّه ، بىطرف يا متمايل به اسلام بودند . گروه مزبور با پيامبر در مكّه ملاقات كرده و براى انجام دادن مراسم بيعت ، وقت خواستند . پيامبر فرمود : محل ملاقات « منى » است . در شب سيزدهم ذى الحجة ، هنگامى كه مردم مىخوابند ، در پائين « عقبه » « 2 » به گفتوگو مىنشينيم .
شب سيزدهم فرا رسيد ، رسول گرامى پيش از همه با عموى خود « عباس » در عقبه حاضر شدند . پاسى از شب گذشت ، ديدگان مشركان عرب ، در خواب فرو رفت .
مسلمانان يكى پس از ديگرى از جاى خود بلند شدند و مخفيانه به سوى عقبه رفتند .
عباس ، عموى پيامبر مهر خاموشى را شكست و دربارهء پيامبر چنين گفت :
اى خزرجيان ! شما پشتيبانى خود را به آيين « محمد » ابراز داشتهايد . بدانيد كه وى گرامىترين افراد قبيلهء خود است . تمام بنى هاشم ، اعم از مؤمن و غير مؤمن دفاع از او را بر عهده دارند ، ولى اكنون « محمد » جانب شما را ترجيح داده و مايل است در ميان شما باشد . اگر تصميم داريد به پيمان خود وفادار باشيد و او را از گزند دشمنان حفظ كنيد ، او مىتواند در ميان شما زندگى كند و اگر در لحظههاى سخت قدرت دفاع از او را نداريد ،
هامش
( 1 ) . سيره ابن هشام ، ج 1 ، ص 131 .
( 2 ) . گردنهاى است نزديك منى .