سيد الشهدا « ع » نيز مخفيانه و خائفانه از جوار قبر رسول خدا « ص » كوچيد و راه مكّه را در پيش گرفت ، در حالى كه همان آيه را مىخواند . « 1 » هجرت از مكّه نيز براى فرار از مرگ تحميلى بود كه يزيد مىخواست بر او تحميل كند و رو به شهادتى رفت كه خونش ثمربخش باشد ، آنگونه كه هجرت رسول خدا « ص » نيز ، خنثى كنندهء توطئه كسانى بود كه در « ليلة المبيت » به قصد كشتن او به خانهاش ريختند ، امّا آن حضرت راه غار ثور و سپس مدينه را پيش گرفته بود .
هجرت ، لازمهء هر نهضت عاشورايى و انقلاب مكتبى است ، هم دل كندن از زندگى و حيات مادى و دست شستن از جان در راه هدف ، هم كوچيدن از خاك ، خانه ، اقوام و همهء دلبستگيها و تعلّقات است . هجرت ، هم مهاجر را پخته و آبديده مىكند ، هم افق افكار را گسترده مىسازد ، هم مناطق هجرت را از تحوّل و دگرگونى برخوردار مىكند . هجرت امام خمينى نيز از نجف به فرانسه ، انقلاب اسلامى را در سطح جهان مطرح ساخت و پيام نهضت را به همه جا رساند . امام امت تصميم داشت اگر هيچ كشورى اجازهء ورود ندهد ، سوار بر كشتى شده و درياها را درنوردد و پيام مظلوميّت ملّت ايران را به گوش جهانيان برساند . سفرهاى تبليغى مبلغان دينى در طول سال ، بويژه در ايام محرّم و رمضان نيز نوعى هجرت است .
- درسهاى عاشورا
هر روز عاشورا . . . - كلّ يوم عاشورا
هر كه دارد هوس كرب و بلا بسم اللّه
اين شعر كه در چاووشخوانيهاى كاروانهاى مسافر كربلا خوانده مىشد ، بر گرفته از كلام امام حسين « ع » هنگام خروج از مكه و حركت به سوى مسلخ عشق ، كوفه و كربلاست : « الا . . . و من كان باذلا فينا مهجته موطّنا على لقاء اللّه نفسه فليرحل معنا فانّى راحل مصبحا ان شاء اللّه » « 2 » كه دعوتى بود به آنكه هر كس آمادهء فدا كردن خون و جان و مهيّاى ديدار خداست ، سحرگاهان همراه امام حركت كند . دعوت به خط شهادت و ايثار ، در مرام حسينيان و عاشورائيان نهفته است و كربلا و زيارت مرقد سيد الشهدا « ع » ، رمز اين دل سپردن به كعبهء عشق و مناى شهادت است .
هامش
( 1 ) - همان ، ص 157 .
( 2 ) - كشف الغمّه ، ج 2 ، ص 241 ، حياة الامام الحسين ، ج 3 ، ص 48 .