خ
خارجى
عنوانى كه از سوى يزيد و ابن زياد به امام حسين « ع » داده شد . اصل معناى آن به معناى شورشى و ياغى است ؛ نه اتباع كشورهاى بيگانه . اين اصطلاح به زمان امير المؤمنين « ع » بر مىگردد . به نوشتهء يكى از محقّقان : خروج ، صرفا ترك مكّه از سوى امام حسين « ع » به سوى كوفه نبود ، بلكه از زمانى كه در جنگ صفّين ، عدّهاى بعنوان سرپيچى و تمرّد از فرمان على « ع » شورش كردند ( و بعدا خوارج نام گرفتند ) بوى خاصّى پيدا كرد و اين عنوان ، بويژه در عراق مفهومى ناپسند يافت . سلطهء ابن زياد هم از آغاز ، نهضت حسينى را بعنوان « خروج » قلمداد كرد . « 1 » البته خروج و سر بر تافتن از حكومت و شورش كردن ، اگر بر ضدّ حكومت مشروع اسلامى باشد ، شورشگران بعنوان « فئهء باغيه » مهدور الدّم هستند و مبارزه با آنان بعنوان جنگ با متجاوزين داخلى لازم است . ولى اگر اين عصيان ، بر ضد ستم و طغيان باشد ، يك وظيفه است و شورشگران ، مجاهدانى ارزشمندند . امام حسين « ع » نيز دربارهء امتناع از بيعت با يزيد و بيرون آمدن از مدينه و عزيمت به مكّه ، از واژه خروج استفاده كرده است ( انّى لم اخرج اشرا و لا بطرا . . . انّما خرجت لطلب الإصلاح ) و خروج خود را بعنوان اصلاح طلبى در امّت پيامبر معرّفى كرده است .
يزيد ، براى مشروعيّت بخشيدن به كار خويش در كشتن حسين « ع » اين عنوان را مستمسك قرار مىداد و خود را سركوب كنندهء يك شورش بر ضدّ خليفهء اسلامى
هامش
( 1 ) - انصار الحسين ، ص 27 ( پاورقى ) .