در جنگ صفين نيز در ركاب على « ع » جنگيد . « 1 »
اين محدّث بزرگ شيعه در اواخر عمر نابينا شده بود و با همان حال ، همراه عطيّهء عوفى به زيارت كربلا آمد ، در فرات غسل كرد و خود را معطر ساخت و به طرف قبر سيد الشهدا رفت و بر تربت آن امام شهيد ، سخنان سوزناك و شوقانگيزى بر زبان آورد :
حبيب لا يجيب حبيبه ؟ . . . سپس رو به اطراف قبر كرد و به شهداى ديگر سلام داد و در بازگشت ، سخنانى به عطيّه گفت ، از جمله : « احبّ محبّ آل محمّد ما احبّهم و ابغض مبغض آل محمّد ما ابغضهم و ان كانوا صوّاما قوّاما . . . » « 2 » دوستدار « آل محمّد » را دوست بدار و دشمن آل محمّد را دشمن بدار تا وقتى كه با آل محمّد دشمنى مىكنند ، هر چند اهل روزه و نماز باشند . وى در كوچههاى مدينه دنبال امام محمد باقر « ع » مىگشت . وقتى خدمت آن حضرت رسيد ، سلام رسول خدا را به او رساند . آخرين فردى بود كه از حاضران در « پيمان عقبه » بود و تا آن هنگام زنده مانده بود . بدن او را به جرم دوستى اهل بيت ، در زمان حجّاج داغ نهادند . « 3 » جابر در سال 78 هجرى ، در ايّام عبد الملك مروان ، در سنّ نود و چند سالگى در حالى كه نابينا بود از دنيا رفت و در بقيع به خاك سپرده شد . « 4 »
- عطيّه ، زيارت اربعين
جامع دمشق
مسجد جامع اموى كه در دمشق قرار دارد . اين مسجد با عظمت و شگفت ، از عظيمترين مساجد ممالك اسلامى به حساب مىآيد و بناى آن ( كه قبلا كليسا بوده ) به دورانهاى بسيار قديم و پيش از اسلام بر مىگردد . « 5 » در داخل مسجد ، منبرى قرار دارد كه مىگويند : منبرى كه امام سجّاد « ع » در دربار شام بر فراز آن رفت و در مجلس يزيد خطبه خواند ، در محلّ آن بوده است . در قسمت ديگرى از داخل مسجد ، گنبد كوچكى روى چهار ستون قرار دارد كه به « مقام زين العابدين » معروف است و گفته مىشود حضرت در
هامش
( 1 ) - سفينة البحار ، ج 1 ، ص 141 .
( 2 ) - بحار الأنوار : ج 65 ، ص 130 و ج 98 ص 195 .
( 3 ) - الغدير ، ج 1 ، ص 21 .
( 4 ) - مروج الذهب ، ج 3 ص 115 و الغدير ج 1 ص 21 . دربارهء زندگى وى ، از جمله ر . ك : « جابر بن عبد اللّه انصارى ، پاسدار حكومت صالحان » از : محمّدى اشتهاردى .
( 5 ) - دربارهء اين مسجد و شگفتيها و تاريخ بنا و ويژگيهايش ر . ك : لغت نامهء دهخدا ، واژهء « جامع دمشق » ، نيز « الجامع الأموى به دمشق » ، ابن جبير ، عمرى و يغمى .