الاطعام و الكسوة و السكنى مع العقد الدائم و التمكين التام مع القدرة و ان كانت ذمية او امة فان طلقت بائناً او مات الزوج فلا نفقة مع عدم الحمل و تقضي مع الفوات .
و امّا الاقارب : فيجب للابوين و ان علوا و الاولاد و ان نزلوا خاصة
شرح
بطور كلّى نفقه از سه راه واجب مىشود و به عبارت ديگر اسباب و موجبات نفقه سه امر مىباشند :
1 - زوجيّت 2 - قرابت 3 - ملكيّت .
بيان مطلب : امّا در زوجيّت : بر مرد واجب است كه مخارج همسر دائمى خويش را تأمين فرمايد البته مشروط بر اينكه زوجين تمكين تام و تمام در قبال زوج داشته باشد و نيز مرد هم قدرت پرداخت نفقه را دارا باشد و گرنه از زكات تأمين مىشوند و در اين جهت فرقى نيست ميان اينكه خود زن مسلمان و حرّه باشد يا مسلمان و امه باشد و يا كافرهء ذمّيه باشد . معيار در مخارج عبارتست از خوراك و پوشاك و مسكن كه هر سه بايد در شأن زوجه باشد .
مسأله : هرگاه زنى به طلاق بائن مطلقه شود و يا شوهر وى از دنيا رفته باشد در دوران عدّهء طلاق بائن يا وفات پرداخت نفقه او بر مرد واجب نيست مگر در زنان حامله كه در دوران حمل يعنى همان دوران عدّه بايد نفقه او را مرد بپردازد .
مسأله ديگر : اگر شوهرى نفقه همسرش را نپردازد دينى خواهد بود بر گردن او كه حتماً بايد قضا كند .
و امّا قرابت و خويشاوندى : بر فرزند واجب است كه مخارج پدر و مادر خويش را هر چند كه بالا روند يعنى پدر و مادر خودش و پدر و مادرش و پدر و مادر مادرش و خلاصه اجداد و جدّات چه ابى و چه امّى و چه ابوينى را بپردازد البته مشروط بر اينكه والدين يا اجداد و جدات فقير و تهيدست باشند و نيز عاجز از تكسب و امرار معاش باشند و گرنه بايد روى پاى خود ايستاده و مخارج خود را تأمين