و عاريه گرفتنى است . آنها جواب مىدهند متأسفانه اين نور عاريهاى نيست ، بايد برگرديد به دنيا ، اين نور را از آنجا بايد كسب كنيد . « وَيَجْعَلْ لَكُمْ نوراً تَمشونَ بِهِ » و قرار مىدهد براى شما نورى كه در پرتو آن نور رفتار كنيد و راه برويد .
معنى غفران «
وَ يَغْفِرْ لَكُمْ » . گفتهايم كه مفهوم اصلى « غفران » پوشش يا به يك اعتبار « جبران » است . اصل مغفرت ، اصلى است كه شامل حال همه افراد انسان بايد بشود ؛ يعنى كسريها و نقصهايى كه در وجود شما هست و بوده است خداى متعال روى آنها را مىپوشاند ، مثل شئ شكستهاى كه از نو آن را ترميم كنند و مثل ديوارى كه يك خرابى پيدا كرده ، بعد يك استاد بنّا مىآيد جايش را پرمىكند و رويش را مىپوشاند بهگونهاى كه مانند اول مىشود . « وَ يَغْفِرْ لَكُمْ » كه خلاصهاش اين است :
شما را مانند اول سالم و پاك مىگردانيم . « وَ اللَّهُ غَفورٌ » ذات مقدس پروردگار آمرزنده است ، غفور است ، پوشاننده است « رَحيمٌ » مهربان است .
« لِئَلّا يَعْلَمَ اهْلُالْكِتابِ الّا يَقْدِرونَ عَلى شَىْءٍ مِنْ فَضْلِاللَّهِ » . اين مطلبى كه ما در اين آيه خوانديم - گفتيم - مطلبى است كه از آيات ديگر قرآن مجيد هم استنباط مىشود ولى خصوص اين آيه گويا شأن نزول خاصى دارد كه آيهء بعد روشن مىكند و آن اين است كه قرآن مطلبى دارد در بارهء اهل كتاب ، يهوديها و مسيحيهايى كه در آن زمان بودند كه آنها اگر به خاتم انبياء ايمان بياورند داراى دو اجر خواهند بود . قهرى هم هست ، بايد هم داراى دو اجر باشند ، براى اينكه آنها در ابتدا و در آن وقت وظيفه و تكليفشان همين بوده ، مثلًا به حضرت مسيح ايمان آوردند ، چون ايمانشان ايمان صحيح بوده اجرى داشتند ، بعد كه پيغمبر اكرم ظهور مىفرمايد و به ايشان ايمان مىآورند اين ايمان دومشان براى آنها اجر ثانوى ايجاد مىكند . در آيهاى دارد كه به اهل كتاب بگو كه اگر ايمان بياورند [ دو اجر خواهند داشت . ] اين سؤال برايشان بود كه آيا براى ما مزيد اجرى هست ؟ قرآن فرمود : « اولئِكَ يُؤْتَوْنَ اجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ » « 1 » البته اينچنين است . اين [ موضوع ] بعد مسألهاى به وجود آورده بود . آن اهل كتابى كه مسلمان مىشدند به مسلمين مىگفتند ما بر شما برترى داريم براى اينكه ما مثل
هامش
( 1 ) . قصص / 54 .