وقت راحتى . اصل معنى « قلب » جابهجا شدن است .
جا به جا كردن شب و روز
يُقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ
خدا شب و روز را جابهجا مىكند ؛ شب را مىبرد روز را مىآورد ، روز را مىبرد شب را مىآورد . البته بردن شب و روز به همين است كه زمين ما را يك كرهء گردان قرار داده ، كرهاى كه علاوه بر اين كه در يك حركت ساليانهء سيصد و شصت و پنج روزه به دور كرهء خورشيد مىچرخد ، خودش هم دائماً به دور محور خودش مىچرخد . مثَل زمين ، درست مثَل سيبى است كه انسان به هوا پرتاب كند ولى طورى پرتاب كند كه همين طور كه حركت مىكند ، به دور خودش هم بچرخد . زمين به دليل اينكه به دور خودش مىچرخد ، دائماً شب و روز را جانشين يكديگر مىكند ، و علما مىگويند خودِ جانشين شدن شب و روز يكى از عوامل پيدايش كائنات جوّيّه است ، چون اختلاف فشارِ هوا ايجاد مىكند و طبعاً جنبش و حركت براى باد ايجاد مىكند كه منشأ خيلى حوادث ديگر مىشود ، و ظاهراً سرّ اين كه قرآن بعد از موضوع پيدايش ابرها و ريزش باران اين موضوع را ذكر كرده است تأثيرى است كه گردش شبانهروز در پيدايش كائنات جوّيّه دارد .
يُقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ
خدا جابهجا مىكند شب و روز را .
عبرت از اين حوادث
انَّ فى ذلِكَ لَعِبْرَةً لِاولِى الْابْصارِ همانا در اين مطلب عبرتى است براى صاحبان ديده ، براى آنان كه ديدهء بينا داشته باشند . « عبرت » از مادهء عبور است . ديدنها دو جور است : بعضى ديدنها هست كه از همان مقدارى كه به چشم ديده مىشود بيشتر نيست . ديدن حيوان همين طور است . يك حيوان و يا يك انسانِ در حد حيوان ، فقط جريانها را مىبيند ، حوادث را مىبيند اما اين كه پشت اين حوادث چيست ، ديگر استنباطى ندارد . مثال سادهاى برايتان عرض مىكنم از امورى كه مورد ابتلاى همه است ، يعنى مسائل اقتصادى . اجناس گران مىشود و بعد ارزان مىشود ، يا ارزان مىشود و بعد گران مىشود ( اگرچه در محيط ما ، ديگر گران كه شد هيچ وقت ارزان نمىشود ) . به هرحال جنسى گران مىشود ، جنسى ارزان مىشود . يك دفعه شما مىبينيد فروش يك جنس بالا رفت ، جنس ديگر برعكس فروش خودش را از