ديگرى مناسب با روح قرن لازم است . اين جمله را طوطى وار تكرار مىكنند ولى اگر توضيح بخواهيد كه آن عواملى كه در اين قرن پيدا شده كه ايجاب مىكند قوانين اصلى زندگى بشر تغيير كند چيست ، مقتضيات زمان يعنى چه و چگونه است ، چه رابطهاى هست ميان تكامل و تغيير وسايل زندگى و تغيير اصول و مقررات و مدارهاى زندگى ، البته جوابى نخواهيد شنيد . آنها همين قدر فكر مىكنند كه مثلًا چون وسائل مسافرت عوض شده پس على القاعده بايد اصول اخلاق و مقررات اجتماع هم تغيير كند .
و البته كيست كه نداند در اين ميان دستهايى در كار است كه شرق را از اصولى كه به آنها مىبالد و پايه و مايه شخصيت اوست خلع و عريان كند تا او را به صورت لقمه قابل هضمى براى غرب درآورد ؟ .
اما يك نكته را نبايد فراموش كنيم : بدون شك ما از نظر فقه و اجتهاد در عصرى شبيه به عصر شيخ طوسى زندگى مىكنيم ، دچار نوعى جمود و اعراض از مواجهه با مسائل مورد نياز عصر خود هستيم . ما نمىخواهيم زحمت گام بردارى در راههاى نرفته را كه عصر ما پيش پاى ما گذاشته به خود بدهيم . همه علاقه ما به اين است كه راههاى رفته را برويم و جادههاى هموار و كوبيده را بپيماييم . ما ترجيح مىدهيم راه هفتصدساله حل شبهه ابن قبّه را طى كنيم و حال آنكه امروز صدها شبهه از شبهه ابن قبّه مهمتر و اساسىتر و وابستهتر به زندگى عملى خود داريم . شيخ الطائفه بلكه شيخ الطائفههايى براى قرن چهاردهم ضرورى است كه :
اولًا با ضميرى روشن نيازهاى عصر خويش را درك كنند .
ثانياً با شجاعت عقلى و ادبى از نوعى شجاعت شيخ الطائفه دست به كار شوند .
ثالثاً از چهارچوب كتاب و سنت خارج نگردند .
چه مىدانيم ، شايد روزگار آبستن به چنين مردانى كه از امثال شيخ الطائفه ملهم خواهند بود بوده باشد . اينقدر مىدانيم كه خداوند دين خود را وا نخواهد گذاشت .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 144
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٤٤