حق زن در چندهمسرى
علل شكست چندشوهرى و رواج چندزنى را شرح داديم . روشن كرديم كه در پيدايش چندزنى علل گوناگونى تأثير داشته است . بعضى از آن علل از روحيهء تحكّم و استبداد جنس مرد سرچشمه گرفته است و بعضى ديگر ناشى از تفاوت وضع طبيعى زن و مرد از لحاظ سنين استعداد توليد فرزند و قابليت تعداد توليد فرزند بوده است و مىتوانسته « مجوزى » براى چندزنى مرد به شمار رود . اما علت خاصى همواره در طول تاريخ در كار بوده كه چندزنى را به عنوان « حقى » براى زن و « وظيفهاى » براى مرد ايجاب مىكرده است . آن ، فزونى نسبى عدد زنان آماده به ازدواج از عدد مردان آماده به ازدواج است .
ما براى اينكه از درازى سخن خوددارى كنيم ، از بحث در بارهء علتهايى كه ممكن است « مجوز » تعدد زوجات براى مرد محسوب شود خوددارى مىكنيم ؛ سخن را محدود مىكنيم به علتى كه اگر وجود داشته باشد تعدد زوجات به صورت « حقى » براى طبقهء نسوان در مىآيد .
براى اثبات اين مدعا دو مقدمه بايد روشن شود : يكى اينكه ثابت شود طبق آمار قطعى و مسلّم ، عدهء زنان آمادهء ازدواج بر عدد مردان آمادهء ازدواج فزونى دارد .
ديگر اينكه اگر چنين چيزى وجود پيدا كند ، از جنبهء حقوق بشرى و انسانى موجب حقى