زاهد و راهب
گفتيم اسلام به زهد دعوت و رهبانيت را محكوم كرده است . زاهد و راهب هردو از تنعم و لذت گرايى دورى مىجويند ولى راهب از جامعه و تعهدات و مسؤوليتهاى اجتماعى مىگريزد و آنها را جزء امور پست و مادى دنيايى مىشمارد و به صومعه و دير و دامن كوه پناه مىبرد ، اما زاهد به جامعه و ملاكهاى آن و ايدههاى آن و مسؤوليتها و تعهدهاى آن رو مىآورد . زاهد و راهب هر دو آخرت گرايند ، اما زاهد آخرت گراى جامعه گراست و راهب آخرت گراى جامعه گريز . در لذت گريزى نيز ايندو در يك حد نمىباشند ؛ راهب سلامت و نظافت و قوّت و انتخاب همسر و توليد فرزند را تحقير مىكند اما زاهد حفظ سلامت و رعايت نظافت و برخوردارى از همسر و فرزند را جزء وظيفه مىشمارد . زاهد و راهب هردو تارك دنيايند اما دنيايى كه زاهد آن را رها مىكند سرگرم شدن به تنعم و تجمل و تمتعات و اين امور را كمال مطلوب و نهايت آرزو دانستن است ، ولى دنيايى كه راهب آن را ترك مىكند كار ، فعاليت و تعهد و مسؤوليت اجتماعى است . اين است كه زهد زاهد بر خلاف رهبانيت راهب در متن زندگى و در بطن روابط اجتماعى است و نه تنها با تعهد و مسؤوليت اجتماعى و جامعه گرايى منافات ندارد بلكه وسيلهء بسيار مناسبى است براى خوب از عهدهء مسؤوليتها برآمدن .