روح را توأم داشت . شب ، هنگام عبادت از ماسوى مىبريد و روز در متن اجتماع فعاليت مىكرد . روزها چشم انسانها مواسات و ازخودگذشتگىهاى او را مىديد و گوشهايشان پند و اندرزها و گفتارهاى حكيمانهاش را مىشنيد ، و شب چشم ستارگان اشكهاى عابدانهاش را مىديد و گوش آسمان مناجاتهاى عاشقانهاش را مىشنيد . هم مفتى بود و هم حكيم ، هم عارف بود و هم رهبر اجتماعى ، هم زاهد بود و هم سرباز ، هم قاضى بود و هم كارگر ، هم خطيب بود و هم نويسنده . بالأخره به تمام معنى يك انسان كامل بود با همهء زيباييهايش .
كتاب حاضر مجموعهاى است از چهار سخنرانى كه در روزهاى 18 تا 21 ماه مبارك رمضان سال 1388 در حسينيهء ارشاد ايراد شده است . اين كتاب مشتمل است بر يك مقدمه و دو بخش . در مقدمه كلياتى دربارهء جذب و دفع بهطور عموم و جاذبه و دافعهء انسانها به طور خصوص بحث شده است . در بخش اول ، جاذبهء على عليه السلام - كه همواره دلهايى را به سوى خود كشيده و مىكشد - و فلسفهء آن و فايده و اثر آن ، موضوع بحث قرار گرفته است . در بخش دوم ، دافعهء نيرومند آن حضرت كه چگونه عناصرى را به سختى طرد مىكرد و دور مىانداخت ، توضيح و تشريح شده است ؛ ثابت شده كه على عليه السلام دو نيرويى بوده است و هركس كه بخواهد در مكتب او پرورش يابد بايد دونيرويى باشد .
نظر به اينكه دونيرويى بودن به تنهايى كافى نيست كه معرّف مكتب على باشد ، در اين كتاب كوشش شده تا حد امكان نشان داده شود كه جاذبهء على افرادى از چه طراز را جذب مىكرد و دافعهء او چه سنخ افرادى را طرد مىنمود . اى بسا برخى از ما كه مدعى پيروى مكتب او هستيم ، آنان را كه على جذب مىكند دفع كنيم و آنان را كه او دفع مىكرد جذب كنيم . در قسمت دافعهء على به بحث دربارهء خوارج اكتفا شده است و حال آنكه طبقات ديگرى نيز هستند كه
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 218
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢١٨