پيشگفتار
شخصيت عظيم و گستردهء اميرالمؤمنين على عليه السلام وسيعتر و متنوعتر از اين است كه يك فرد بتواند در همهء جوانب و نواحى آن وارد شود و توسن انديشه را به جولان آورد . براى يك فرد ، حداكثرى كه ميسر است اين است كه يك يا چند ناحيهء معين و محدود را براى مطالعه و بررسى انتخاب كند و به همان قناعت ورزد .
يكى از جوانب و نواحى وجود اين شخصيت عظيم ، ناحيهء تأثير او بر روى انسانها به شكل مثبت يا منفى است و به عبارت ديگر « جاذبه و دافعهء » نيرومند اوست كه هنوز هم نقش فعال خود را ايفا مىنمايد و در اين كتاب دربارهاش گفتگو شده است .
شخصيت افراد از نظر عكس العمل سازى در روحها و جانها يكسان نيست . به هر نسبت كه شخصيت حقيرتر است كمتر خاطرها را به خود مشغول مىدارد و در دلها هيجان و موج ايجاد مىكند ، و هر چه عظيمتر و پرنيروتر است خاطره انگيزتر و عكس العمل سازتر است ، خواه عكس العمل موافق يا مخالف .
شخصيتهاى خاطرهانگيز و عكس العمل ساز ، زياد بر سر زبانها