شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ
.
ذات خدا و فرشتگان و دانشمندان بر وحدانيت خدا گواهى مىدهند .
در اين آيه سه نوع گواهى ( دلالت ) ذكر شده است و نوع اول كه اشرف و عالىتر است گواهى و دلالت ذات حق بر ذات خود و بر وحدانيت خود است . بعداً بيان خواهيم كرد كه دليل بر ذات حق و دليل بر وحدانيت او عين يكديگرند . و نيز در سورهء بقره مىفرمايد :
فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ
.
به هر طرف رو كنيد آنجا چهرهء خداست .
على ( ع ) در خطبه 61 نهج البلاغه مىفرمايد :
و كلّ ظاهر غيره غير باطن و كلّ باطن غيره غير ظاهر .
هر ظاهرى غير خدا باطن نيست و هر باطنى غير او ظاهر نيست ( اين خداست كه در عين اينكه ظاهر است باطن است و در عين اينكه باطن است ظاهر است ) .
در خطبهء 188 مىفرمايد :
لا يجنّه البطون عن الظّهور و لا يقطعه الظّهور عن البطون .
[ پنهان بودن او را از آشكار بودن مانع نيست و آشكار بودن او را از پنهان بودن جدا نمىسازد . ]
در خطبهء 156 مىفرمايد :
الظّاهر لا يقال ممّا ؟ و الباطن لا يقال فيما ؟
او نمايان است اما صحيح نيست گفته شود از چه نمايان است ؟ و پنهان است اما صحيح نيست گفته شود در چه پنهان است ؟
در حكمت متعاليه ثابت شده است كه جهت ظهور و جهت بطون در ذات حق عين يكديگر است ، يعنى او داراى دو حيثيت و دو جهت نيست كه يكى از آنها ظاهر و ديگرى باطن باشد ، حيثيت واحد است كه هم منشأ ظهور و هم منشأ بطون است و آن حيثيت واحد عبارت است از كمال فعليت و لا نهايى شدّت وجود . حاجى سبزوارى در