تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 353

مساهمون:

ص٣٥٣

غرر اوّل : موادّ ثلاث

انّ الوجود رابط و رابطىّ * ثمّت نفسىّ فهاك و اضبط
وجود تقسيم مىشود به رابط و رابطى و سپس به نفسى ، پس اينها را به خاطر بسپار بحث اين فصل دربارهء « وجوب و امكان و امتناع » است كه اصطلاحا « موادّ ثلاث » ( مادّه‌هاى سه گانه ) يا « جهات ثلاث » خوانده مىشوند . البته اصطلاح « مادّه » در اينجا با اصطلاحى كه در باب « علّت و معلول » به كار مىرود يكى نيست . مادّه در اصطلاح علّت و معلول به معنى « حامل استعداد » يا به معنى « محلّ صورت » است . مثلًا نطفه مادّهء انسان است يعنى حامل استعداد انسان شدن است ، و يا اينكه جسم مشتمل بر مادّه و صورت است يعنى در آن دو چيز تشخيص داده مىشود كه يكى در ديگرى حلول كرده است و آن ديگرى محلّ او شمرده مىشود . ولى مادّه در اصطلاح باب « موادّ ثلاث » به هيچيك از اين دو معنى نيست ، هيچيك از وجوب و امكان و امتناع ، حامل استعداد چيزى نيستند ، همچنانكه محلّ صورتى از صور نيز نيستند . اصطلاح « مادّه » در مورد وجوب و امكان و امتناع ، اصطلاحى است