نقد نظريهء « ماده و انرژى » در كتاب ذرهء بىانتها ( 1 )
در جلسهء پيش قسمتهايى از كتاب ذرهء بىانتها را نقل كرديم و به پايان نرسيد ، تتمهاش را الآن عرض مىكنيم و بعد وارد قسمت ديگرى مىشويم . عرض كرديم مسائلى را طرح كردهاند كه در آنجا نشان مىدهند كه پديدههايى در جهان رخ مىدهد و رخ داده است كه - به تعبير قديمى - با اصل عمومى جريان مادى جهان تطبيق نمىكند ، به اين معنا كه دخالت يك اصل ديگر و يك عنصر ديگر ( 1 ) غير از ساختمان مادى جهان را نشان مىدهد .
نظريهء « ماده و انرژى » و دخالت عنصر سوم
در بررسىاى كه در گذشته تحت عنوان « ماده و قوه » مىكردهاند - همانطور كه در جلسهء پيش شرح دادم - مطلب به اين صورت بررسى مىشد كه ماده يعنى آن چيزى كه ابعاد جهان را تشكيل مىدهد ، آن چيزى كه ما آن را به صورت جسم و جرم مىشناسيم ، همان چيزى كه در همهء اشياء مشتركا وجود دارد ، خودش ، به خودى خود
هامش
( 1 ) . اگر « عنصر ديگر » صحيح باشد .