علمىشان - همواره مىگويند ايمان يك نورى است كه بايد در دل انسان پيدا بشود و با عقل و علم بشر سر و كار ندارد و ضد عقل و علم بشر است . قائل به تثليث هستند .
وقتى مىگويند تثليث ، بعد مىگويند اين « سه » يكى است و در عين اينكه يكى است سه چيز است . اگر بگوييم چگونه چنين چيزى مىشود ؟ مىگويند اينجا مسأله مسألهء ايمان است نه مسألهء عقل .
ولى قرآن ميان ايمان و علم بشر جدايى قائل نيست . البته ايمان خودش يك امرى است غير از علم ولى اين دو به يكديگر پيوسته هستند . كدام كتاب را شما پيدا مىكنيد مثل قرآن كه اينهمه براى آيات خلقت اهميت قائل شده باشد و مرتب بشر را دعوت كند كه هر چه مىتوانى بيشتر در آثار خلقت تفكر و تأمل كن ، هر چه بيشتر تفكر و تأمل كنى بهتر خدا را مىيابى ، يعنى علم را پلى قرار مىدهد براى ايمان . مثلا من يك آيه را برايتان مىخوانم . از اين آيه انسان مىتواند اين نمونهها را بفهمد . آيه معروفى است در سورهء بقره :
« إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ »
در اصل آفرينش آسمانها و زمين
« وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ »
و آمد و شد شب و روز
« وَ الْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِما يَنْفَعُ النَّاسَ »
كشتى در دريا حركت مىكند و به اين وسيله نفع به بشر مىرسد ، بشر با اين سير و سياحتها به نفع زندگى خودش حركت مىكند ، تجارت مىكند ، غير تجارت مىكند
« وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ ماءٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها »
بارانى كه از بالا مىفرستد به پايين و به وسيله باران زمين مرده را زنده مىكند
« وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ »
بعد به وسيله همين آمدن باران و زنده شدن زمين پخش مىكند هر نوع جنبندهاى را
« وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ »
در اين انقلابها و گردشهاى بادها ، در حركت بادها
« وَ السَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ »
و اين ابرى كه مسخر است به اراده پروردگار ، ميان آسمان و زمين معلّق است
« لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ »
( 1 ) در همه اينها براى مردمى كه تعقل و تفكر كنند آيات و نشانههايى بر وجود خداوند خالق خودشان هست .
اين منطقىترين بيان براى خداشناسى است . اين نشان مىدهد كه اين كتاب كه اسمش قرآن است اين جريانها را جريانهاى سادهاى نمىداند ، همين طور كه بشر هم هر چه كه علمش پيشروى كرده است بيشتر اين مطلب را كشف كرده است . قرآن همين طور به طور اجمال مىگويد : در فلان موضوع تو برو مطالعه كن ، بعد ببين چه
هامش
( 1 ) . بقره / 164 .